فلسفه احکام و تربیت صفحه 218

* پرسش:

چرا شخص مرتد (که از اسلام خارج می شود) مجازات می گردد؟

* پاسخ:

مقدمه

آیین مقدس اسلام دارای قوانین پیشرفته و جامع و همه سونگر می باشد. و احکام آن چون از علیم حکیم صادر شده است، از حکمت های مختلفی برخوردار است و مجازات مرتد نیز از این قاعده مستثنی نیست. و لازم است در این حکم الهی دقت و مطالعه کنیم تا بدانیم چرا اسلام چنین مجازات سختی را قرار داده است.

اسلام مجبور کردن مردم به ایمان آوردن را نمی پذیرد(1) و تقلید نمودن در اعتقادات را عملی مردود می شمارد(2). و خواهان آن است که مسلمانان با فکر و عقیده و استدلال، این آیین والا را بپذیرند. چنان چه از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نقل شده: هرکس با تقلید از افرادی، وارد دین شود، با تقلید از افراد دیگری از دین خارج می شود(3). و همین بزرگوار می فرمایند: اگر جوانی از شیعیانم را ببینم که در دین فهم عمیق نمی کند هر آینه او را تنبیه خواهم کرد(4). سؤال فوق به سه بخش تقسیم می شود:

1. فلسفه و حکمت حکم مرتد؛ 2. تعارض حکم مرتد با «لا اکراه فی الدین»؛ 3. تعارض حکم مرتد با آزادی عقیده.

1- (1) (لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ) (بقره/ 256)
2- (2) رجوع کنید به رساله توضیح المسائل فقهاء قسمت تقلید
3- (3) مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ النُعْمَانِیُّ فِی کِتَابِ الْغَیْبَهِ، عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ مَنْ دَخَلَ فِی هَذَا الدِّینِ بِالرِّجَالِ أَخْرَجَهُ مِنْهُ الرِّجَالُ وَمَنْ دَخَلَ فِیهِ بِالْکِتَابِ وَالسُّنَّهِ زَالَتِ الْجِبَالُ قَبْلَ أَنْ یَزُولَ. (وسائل الشیعه، ج 17، ص 307)
4- (4) وَأَرْوِی عَنِ الْعَالِمِ رحمه الله أَنَّهُ قَالَ لَوْ وَجَدْتُ شَابّاً مِنْ شُبَّانِ الشِّیعَهِ لَا یَتَفَقَّهُ لَضَرَبْتُهُ ضَرْبَهً بِالسَّیْفِ وَرَوَی غَیْرِی عِشْرُونَ سَوْطاً وَأَنَّهُ قَالَ تَفَقَّهُوا وَإِلَّا أَنْتُمْ أَعْرَابٌ جُهَّالٌ. (بحار الانوار، ج 75، ص 346).