فلسفه احکام و تربیت صفحه 262

* پرسش:

پیام آیه 91 سوره هود چیست ؟

* پاسخ:

قرآن کریم در این آیه می فرماید:(یا شُعَیْبُ ما نَفْقَهُ کَثِیراً مِمّا تَقُولُ وَ إِنّا لَنَراکَ فِینا ضَعِیفاً وَ لَوْ لا رَهْطُکَ لَرَجَمْناکَ وَ ما أَنْتَ عَلَیْنا بِعَزِیزٍ)1 ؛ «گفتند: ای شعیب! بسیاری از آن چه را می گویی، به طور عمیق نمی فهمیم، و قطعاً ما تو را در میان خود کم توان می بینیم؛ و اگر قبیله کوچکت نبود، حتماً سنگسارت می کردیم! و تو برای ما (قدرت) شکست ناپذیری نیستی».

مقدمه

این پرسش در واقع می تواند به صورت کلی، چنین مطرح شود: «آیاتی که مربوط به حادثه و داستانی خاص است، که در زمان های قبل اتفاق افتاده و یا گفت و شنودی بین افراد است، برای جامعه ی کنونی و حال حاضر ما چه پیامی دارد؟»

در پاسخ لازم به معرفی قاعده ای به نام قاعده «الغاء خصوصیت»(1) می باشد که مفسر برای تفسیر آیات از آن استفاده می کند توضیح اینکه:

از آن جا که تمام قرآن وسیله ی هدایت همه ی انسان ها در تمام زمان ها می باشد در چنین آیاتی قاعده «الغاء خصوصیت» جاری می شود. به این معنا که این آیات را از خصوصیات زمانی و مکانی و حتی افراد جدا می کنیم و از آن، قاعده یا قوائد کلی استخراج می کنیم(2). مثلاً در آیه مذکور حضرت شعیب و دشمنان خاص او ویژگی هایی هستند خاص و جزیی، که از این آیه