فلسفه احکام و تربیت صفحه 291

صفحه 291

* پرسش:

چرا در آیه 32 سوره یوسف «لیکوناً» با تنوین آمده است مگر فعل مضارع نیست ؟

* پاسخ:

همان گونه که در علم نحو آمده است: یکی از خصوصیات اسم، گرفتن تنوین است و فعل و حرف تنوین نمی گیرد(1).

این قاعده در قرآن کریم نیز دیده می شود مگر در دو مورد، یکی در سوره علق آیه 15 (کَلاّ لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنّاصِیَهِ) ؛ «هرگز چنین نیست، اگر پایان ندهد حتماً زمام (او را) می گیریم و می کشیم» و دیگری در آیه 32 از سوره یوسف (وَ لَیَکُوناً مِنَ الصّاغِرِینَ) ؛ «این جز فرشته ای ارجمند نیست!». در این دو آیه، فعل به ظاهر تنوین گرفته است، اما با کمی دقت درمی یابیم که در این موارد فعل با نون تأکید خفیفه به کار رفته که در نگارش به صورت تنوین نوشته شده است. البته موارد دیگری نیز در قرآن کریم دیده می شود که در نگارش مطابق رسم الخط هماهنگ با قواعد ادبیات عرب نیست(2) ، که دانشمندان علوم قرآنی برای این ناهماهنگی علت هایی را ذکر نموده اند که برخی از آن ها را بر می شماریم:

1. ابتدایی بودن خط:

خط در زمان نزول قرآن در مراحل ابتدایی خود بود، اصول کتابت هنوز استوار نشده بود و مردم عرب، فنون خط، و روش نوشتن صحیح را


1- (1) جامع المقدمات، ج 2، کتاب هدایه، فصل دوم، ص 65 و کتاب صمدیه، حدیقه اول، ص 437، موسسه انتشارات هجرت، قم، پاییز 73 والبهجه المرضیه علی الفیه ابن مالک للسیوطی، ج 1، ص 11-16، موسسه اسماعیلیان، قم، چاپ پنجم، بی تا.
2- (2) ر. ک: استاد محمدهادی معرفت، علوم قرآنی، فصل سوم.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه