- درآمد 1
- اشاره 3
- لطفاً در مورد لقمان حکیم توضیحاتی همراه با ذکر مرجع مبذول فرمائید، مخصوصاً در مورد این که آیا ایشان پیامبرالهی بوده است یا نه ؟ 4
- در اوایل سوره نساء آمده است حضرت آدم علیه السلام اولین نسل از انسان ها و اولین پیامبر زمان خود بود وسطح فکری بالایی داشته پس چه طور شد که نسل های او غارنشین شدند. از نظر فکری دچار افت شدند؟ 6
- فلسفه این عذاب خداوند برای بنی اسرائیل که فرموده: صورت های خود را بپوشانند، به یکدیگر حمله کنند و یکدیگر را بکشند، چیست ؟ 8
- محل خلقت اولیه آدم علیه السلام بهشت بوده یا زمین و یا کرات دیگر؟ 13
- آیا صائبین پیامبری داشتند؟ 16
- منظور از میمون شدن گروهی از یهودیان در آیه 65 سوره بقره چیست ؟ 19
- آیا هامان که در قرآن نام برده شده است در عصر فرعون بوده است. در حالی که در تورات آمده است که هامان دستیار پادشاه بابل بود؟ 22
- در مورد تفسیر آیات 94 و 95 سوره یونس و پرسش از مسیحیان توضیح دهید. 28
- منظور از اسماء در سوره بقره آیه 31 چیست ؟ فرق ملائکه با انسان در این خصوص چیست ؟ در حالیکه انسان نیز فقط به آن چه خدا به او تعلیم داده آگاهی دارد و از این جهت شبهه ملائکه چگونه برطرف می شود؟ 31
- ملائکه از کجا می دانستند که انسان روی زمین فساد می کند مگر قبل از آدم انسان هایی بوده اند؟ 35
- حضرت آدم علیه السلام وقتی خلق شد چگونه با خدا ارتباط برقرار می کرد؟ و همچنین آدم و حوا علیهماالسلام چگونه با هم حرف می زدند و مقصود هم را می فهمیدند؟ 39
- آیا نتیجه پیوند آدم و حوا فقط «هابیل» و «قابیل» بودند یا فرزند دیگری هم داشتند؟ 42
- اشاره 44
- آیا می توان گفت اهل بیت علیهم السلام علومشان را از قرآن یا پیامبر صلی الله علیه و آله فرا گرفته اند و علوم آن ها علم لدنی نیست ؟ 45
- تفسیر آیه 42 سوره آل عمران و رابطه آن با برتری مریم علیهاالسلام و فاطمه علیهاالسلام چیست ؟ 51
- علت پرسش فرشتگان در مورد حضرت آدم علیه السلام با توجه به وجود نور اهل بیت علیهم السلام در آن ها چیست ؟ 53
- قرآن اولین انسان را حضرت آدم علیه السلام می داند ولی روایات، خلقت پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام را قبل از آدم می داند. کدام صحیح است ؟ 56
- آیاتی که در مورد اهل بیت علیهم السلام است کدام است ؟ 59
- آیا ائمه علیهم السلام معجزاتی داشته اند، تفاوت معجزات ایشان با معجزات پیامبران در چیست ؟ 78
- چرا قیافه امامان علیهم السلام زیباتر بوده است ؟ 81
- آیا حق مقدم است یا مصلحت ؟ در مورد رفتار حضرت علی علیه السلام با معاویه و انرژی هسته ای مقایسه کنید. 85
- لطفاً کتاب هایی در مورد حضرت امام حسین علیه السلام و زینب علیهاالسلام معرفی کنید؟ 87
- چرا ما اسامی عربی از جمله نام اهل بیت را از عربی به فارسی برنگردانیم و یا اصلاً استفاده نکنیم ؟ 90
- اشاره 95
- نکیر و منکر چه موجوداتی هستند و آیا در قرآن به آن ها اشاره شده است ؟ 96
- آیا در بهشت درجات انسان بالا می رود یا نه ؟ و تکامل می یابد؟ 100
- آیا در بهشت و رستاخیز بازجویی می شود یا نه ؟ 102
- اگر خدا سریع الحساب است، چرا یک روز قیامت پنجاه هزار سال طول می کشد؟ 104
- اشاره 108
- خداوند مصلحت ما را می داند، پس چرا ما دعا کنیم در حالی که ممکن است به ضرر ما باشد؟ 109
- چرا خداوند ما انسان ها را آزمایش می کند؟ 112
- راه های از بین بردن گناهان چیست ؟ 117
- فلسفه بلاها از نظر اسلام چیست ؟ آیا میان بلا و گناه رابطه وجود دارد؟ 123
- آیا تقاضای مرگ کردن گناه یا کفر است ؟ اگر گناه است پس چرا حضرت زهرا علیهاالسلام تقاضای مرگ نمودند؟ 133
- با توجه به این که اکثر گناهان از زبان انجام می گیرد، ما را راهنمایی کنید (کتب اخلاقی - قرآنی). 138
- چگونه از مشکلات و سختی ها لذت ببریم ؟ 145
- وظیفه پدر و مادر در تربیت فرزندان چیست ؟ 152
- اشاره 166
- «صفا» و «مروه» در کجا واقع شده و وجه نامگذاری آن چیست ؟ 167
- منا به چه معناست و در کجا واقع شده و چرا حاجیان در آن جا سه روز توقف می کنند و اسرار آن چیست ؟ 169
- مقصود از سنگباران شیطان (رمی جمرات) چیست و چه اسراری دارد؟ 176
- مقصود از مشعر و توقف شبانه در آن چیست و چه اسراری دارد؟ 185
- چرا در جریان خرابی کعبه به دست حجاج ماجرای اصحاب فیل تکرار نشد؟ 195
- اشاره 198
- چرا در سوره احزاب آیه 59 «نساء المؤمنین» را امر به حجاب فرموده ولی در سوره فتح آیه 25 «نساء مومنات» آمده است ؟ 199
- فلسفه قطع کردن دست دزد در اسلام چیست ؟ 205
- چرا به نظر شیعه نماز در سفر غیر جهاد، شکسته می شود؟ (با توجه به آیات 100-103 سوره نساء) 212
- چرا شخص مرتد (که از اسلام خارج می شود) مجازات می گردد؟ 218
- با توجه به این که در برخی عروسی ها کارهای حرام صورت می گیرد و اگر شرکت نکنیم باعث کدورت می شود وظیفه ما چیست ؟ 233
- با توجه به آیه 61 نور و شرایط زمان ما آیا می توان از منزل همسایه بدون اجازه چیزی خورد؟ 236
- اگر ما از دست کسی ناراضی باشیم یا کسی از دست ما ناراضی باشد آیا سفر و عبادت هایمان اشکال پیدا می کند؟ 242
- اگر اسلام دین برابری و عدالت است، چرا بین کنیز و زن آزاد در مسائل حقوقی مثل مجازات و مهریه فرق هست ؟ 245
- نظر اسلام در مورد ارتباط با غیرمسلمان ها چیست. آیا ما را به کلی از هرگونه ارتباط نهی می کند؟ 250
- اشاره 257
- هدف از آفرینش انسان رسیدن به لطف و رحمت الهی می باشد، و اکثریت مردم جهان به این رحمت نمی رسند، این چطور با لطف و رحمت الهی سازگار است ؟ 258
- پیام آیه 91 سوره هود چیست ؟ 262
- تعارض رحمت الهی (انعام/ 12) با عدم هدایت برخی افراد (انعام/ 35 و ابراهیم/ 4) چگونه حل می شود؟ 265
- کدام یک از آیات قرآن آیه احسان نامیده می شود؟ تفسیر آن چیست ؟ 270
- سبب نزول آیه (یا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللّهُ...) چیست ؟ 273
- تفسیر کامل آیه 80 سوره اسراء؟ 282
- منظور از «أَحْسَنَ صُوَرَکُمْ» در سوره غافر آیه 64 چیست ؟ آیا آفرینش صورت ظاهری است یا باطنی ؟ 284
- چرا در آیه 32 سوره یوسف «لیکوناً» با تنوین آمده است مگر فعل مضارع نیست ؟ 291
- در قرآن برای خداشناسی و توحید بیشتر از استدلال های علمی و عقلانی استفاده شده است یا به فطرت رجوع داده شده است ؟ 294
- چرا خداوند در سوره مؤمنون آیه 14 می فرماید: «فتبارک الله احسن الخالقین» و در سوره غافر آیه 64 می فرماید: «فتبارک الله رب العالمین» این تعبیرات چه ارتباطی با آفرینش انسان دارد؟ آیا آفرینش ها در این دو مورد متفاوت است ؟ 297
- چه کسی، بلال مؤذن پیامبر صلی الله علیه و آله را از بردگی آزاد کرد؟ 300
- قطعی الصدور بودن قرآن صحیح است اما آیا ظنی الدلاله بودن آن نیز صحیح است ؟ 305
- چرا قرآن مهجور است و این قدر به قرآن کم بها داده می شود؟ 309
- معنای لغوی و محاوره ای «الهی آمین» چیست ؟ 316
- چرا خداوند نمی خواهد ما او را ببینیم ؟ و خودش چه طور به وجود آمده است ؟ 318
- علت فساد زیاد و بدحجابی چیست ؟ و چرا امر به معروف و نهی از منکر در مورد آنان تاثیر ندارد؟ 322
- لباس فعلی روحانیت از چه زمانی مرسوم شده آیا روایت خاصی داریم ؟ 328
- آیا می توان خدا را دید و آیا فضانوردان خدا را دیده اند؟ 334
- لطفاً در مورد کتاب فرقان الحق توضیح دهید. 337
آیات و سور نظیر سوره توحید و آیات نخست سوره حدید، نیاز فرهیختگان از اهل معرفت را تامین می کند و در برخی از آیات شبهات منکران مبدأ و معاد را طرح کرده و از آن پاسخ می گوید و در بعض دیگر به جدال احسن با کسانی می پردازد که در توحید ربوبی یا عبادی گرفتار شرک و ضلالت شده اند(1) و می فرماید:(ادْعُ إِلی سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ)2 ؛ «با حکمت و پندِ نیکو، به راه پروردگارت فرا خوان، و با آنان به آن (شیوه ای) که نیکوتر است، مناظره کن!».
در این آیه به سه روش برای دعوت به راه پروردگار اشاره شده است:
1. حکمت: عبارت است از دلیلی که به گونه ای استوار و تردیدناپذیر و دور از ابهام حق را روشن می نماید.
2. موعظه: عبارت است از سخنان پندآمیز که چون بیانگر مصالح و مفاسد و سود و زیان شنونده می باشد موجب نرمی نفس و رقت قلب او می گردد.
3. جدال احسن: غرض از جدال احسن غلبه یافتن بر رقیب در مباحثه و گفتگو است البته این غرض دائمی آن نیست و در مواردی و به ویژه در امور عملی و نیز علوم غیریقینی مانند فقه، اصول، اخلاق و فنون ادبی مورد استفاده قرار می گیرد اما در آیه شریفه در برگیرنده معنای منازعه و مغالبه است(2).
حکمت در آیه شریفه شامل استدلال های عقلی و فطری می شود.
عمدتاً پنج راه عقلی و یک راه فطری برای اثبات خدا داریم(3) که قرآن به همه این راه ها اشاره کرده است:
1- (1) ر. ک: تبیین براهین اثبات خدا، ص 236 و 237، استاد جوادی آملی.
2- (3) المیزان، ج 12، ص 374-371 (با تلخیص)
3- (4) پیام قرآن، ج 3، ص 17، استاد مکارم شیرازی و همکاران (البته برخی این براهین را به ده تا رسانده اند ر. ک: منشور جاوید، ج 2، ص 111-113، استاد سبحانی)