فلسفه احکام و تربیت صفحه 316

* پرسش:

معنای لغوی و محاوره ای «الهی آمین» چیست ؟

* پاسخ:

تعبیر «الهی آمین» چنان چه در لغت توضیح داده اند به معنای «ای خدا مستجاب کن» می باشد.(1) - (2) و بعضی هم گفته اند: به معنای «چنین باد» است. که در واقع به معنای قبل برگشت می کند(3). پس «آمین» گفتن بعد از دعاها از سنت های اسلامی می باشد. چنان چه در بین خیلی از دعاها وقتی حاجات خود را طلب می کنیم در پایان می گوییم «آمین یا رب العالمین»(4) و همچنین در مورد نبی اکرم صلی الله علیه و آله حکایت شده است که ایشان بعد از دعاها این جمله را به کار می برده اند. به عنوان مثال از آن حضرت نقل شده است که جبرییل به من گفت: «هر کس به یاد تو افتد و صلوات بر تو نفرستد از رحمت خدا دور باد!» و من گفتم: «آمین»(5).

و همچنین در بسیاری از روایات نقل شده است که بعضی از فرشتگان بعد از دعای مؤمنین «آمین» می گویند مثلاً در روایات نقل شده: «وقتی کسی در غیاب برادر مؤمن خویش، به او دعا می کند فرشتگان موکل برای دعای او «آمین» می گویند»(6). این سنت نیک بین مردم رایج شده است که وقتی کسی دعایی می کند بعد از دعای او می گویند: «الهی آمین» یعنی: «خدایا دعای این فرد را مستجاب نما».

1- (1) لسان العرب، ج 13، ص 26 و مفردات راغب، ص 92 و البهجه المرضیه، ج 2، ص 114.
2- (2) البته برخی «آمین» را از اسماء خداوند می دانند. و بعضی نیز «آمین» را «چنین کن یا چنین می باشد» معنا کرده اند که هر دو به معنای اول بر می گردد. (لسان العرب، ج 13، ص 26).
3- (3) در اصطلاح زبان عربی به این گونه کلمات «اسم فعل» می گویند، یعنی کلمه ای که از نظر ساختاری اسم است اما به معنای فعل می آید. یعنی دارای فعل و فاعل است.
4- (4) الکافی، ج 8، ص 175، وسائل الشیعه، ج 5، ص 464.
5- (5) وسائل الشیعه، ج 7، ص 206، ح 42.
6- (6) الکافی، ج 2، ص 507.