فلسفه احکام و تربیت صفحه 334

* پرسش:

آیا می توان خدا را دید و آیا فضانوردان خدا را دیده اند؟

* پاسخ:

از جمله وسایل ادراکی که خداوند در وجود انسان نهاده است؛ حواس پنج گانه می باشد که یکی از این حواس قوه بینایی است.

هرکدام از این حواس، ادراک خاص خود را دارد. به عنوان مثال قوه بینایی انسان برخی از اشیا «مادی» را در شرایط خاصی مثل نور کافی، فاصله مناسب مکانی و زمانی، نبودن مانع و...؛ می تواند مشاهده کند. بنابراین موجودات «غیرمادی» و موجوداتی که شرایط ویژه دیدن را ندارند؛ با چشم قابل دیدن نیستند. مثلاً صداها، بوها و عقل انسان را نمی توان با چشم مشاهده نمود.

خداوند متعال موجودی است که نه جسم است و نه صفات جسمانی دارد تا بتوان او را با حواس ظاهری درک نمود مثلاً مکان ندارد تا بتوانیم با نزدیک شدن، او را مشاهده کنیم اگر چه به اعماق زمین یا به اوج آسمان ها سفر کنیم(1). خداوند در پاسخ حضرت موسی علیه السلام که از طرف قوم خود تقاضای دیدن خدا را مطرح کرد؛ می فرماید:

(وَ لَمّا جاءَ مُوسی لِمِیقاتِنا وَ کَلَّمَهُ رَبُّهُ قالَ رَبِّ أَرِنِی أَنْظُرْ إِلَیْکَ قالَ لَنْ تَرانِی وَ لکِنِ انْظُرْ إِلَی الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَکانَهُ فَسَوْفَ تَرانِی فَلَمّا تَجَلّی رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَکًّا وَ خَرَّ مُوسی صَعِقاً فَلَمّا أَفاقَ قالَ سُبْحانَکَ تُبْتُ إِلَیْکَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِینَ)2 ؛ «و هنگامی که موسی به میعادگاه ما آمد، و پروردگارش با او سخن گفت، عرض کرد: «پروردگارا! خودت را بر من بنمای، [تا] بر تو