فلسفه احکام و تربیت صفحه 40

آدم علیه السلام انسان هایی (جامع انسانی) وجود داشته اند و حضرت آدم علیه السلام از بین آن ها انتخاب شده است(1) آن وقت تصور وجود زبانی نسبتاً پیشرفته در بین آن ها چندان دور از واقعیت نیست چه این که توجه به گفتگوی هابیل و قابیل - که به آن اشاره خواهیم کرد - آن را تایید می کند و حضرت آدم و حواء علیهماالسلام نیز با همین زبان با هم گفتگو و یا با خدا راز و نیاز می کردند.

اما این نظریه، طرفداران کمی دارد و بیشتر دانشمندان اسلامی طرفدار خلقت مستقل آدم علیه السلام از خاک می باشند. در این مرحله آن چه روشن است این است که آدم و حوا علیهماالسلام پس از هبوط با همین واژه های انسانی با هم سخن می گفته اند زیرا قرآن کریم در داستان هابیل و قابیل(2) معانی متعددی را بیان می کند که بین آن دو ردّ و بدل شده است؛ معانی همچون قتل، تقوا، دست، گناه، ترس، ظلم، سزای ظالم، کلاغ و... جالب این که پس از قتل هابیل، قابیل می گوید:

«آیا عاجزم از این که مانند این کلاغ باشم»(3) و نمی گوید: «پرنده» بلکه به طور صریح نام کلاغ را می برد که نشان می دهد انسان در آن موقع بر اشیاء گوناگون اطراف خود اسم گذاشته بوده و این نشان دهنده پیشرفت و تکامل زبان بوده است و از آن جا که بین هابیل و قابیل و پدر و مادرشان فاصله زمانی نیست پس این مطلب شامل حضرت آدم و حوا علیهماالسلام نیز می شود.

اکنون به نقطه مبهم موضوع می رسیم که قبل از هبوط به چه صورت بوده است؟ به نظر می رسد داستان حضرت آدم و حوا علیهماالسلام در دو فضا روایت می شود:

1- (1) این افراد به آیه 33، آل عمران استناد می کنند که می فرماید:«إِنَّ اللّهَ اصْطَفی آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِیمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَی الْعالَمِینَ» و می گویند همان گونه که حضرت نوح و... از میان انسان های زمان خود برگزیده شده است پس در زمان آدم علیه السلام هم باید انسان هایی وجود داشته باشند که او از بین آن ها برگزیده شده باشد. ر. ک: تفسیر نمونه، ج 2، ص 521.
2- (2) مائده، 27-31.
3- (3) مائده/ 31.