مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 19

لوتر این شان را نیز برای روحانیت قائل نشد و اعلام کرد که ما برای فهم دین نیازی به تفسیر کسی نداریم. خداوند به هر انسانی عقل داده و هر کس به قدر عقل خویش می تواند از کتاب مقدس استفاده کند و هر برداشتی که داشت بر همان اساس و به همان میزان تکلیف دارد.

همچنین لوتر اساس امر به معروف و نهی از منکر را نیز در جامعه مسیحی مخدوش نمود. می دانیم که هر دینی یکسری معروف دارد و یکسری منکر، اما وقتی قرار شد هر کس هر طور دین را تفسیر کرد درست و مقبول باشد قطعأ ناسازگاری فهمها و تفسیرها پیش می آید و براساس اصول مارتین لوتر کسی حق نداشت دیگری را به تفسیر خود ملزم و مجبور سازد.

نکته بعدی که لوتر اعلام کرد این بود که ما زبان دینی واحد نداریم. زبان مسیحیت در آن موقع «لاتین» بود. طلاب علوم دینی در حوزه مسیحیت زبان لاتین را فرا می گرفتند و تمام متون مقدس، ادعیه و عبادات به زبان لاتین انجام می شد. لوتر اعلام کرد که هر کس می تواند به زبان خودش عبادت کند. بدین وسیله انسجام عالم مسیحیت که زبان واحد بود از میان رفت.

نکته دیگری که لوتر گفت و بر آن تأکید هم نمود این بود که تشکیلات دین باید تابع سیاست باشد، بدین معنی که پادشاه حکم اسقف اعظم را امضا و به او ابلاغ کند. مسائل مطروحه از سوی لوتر سبب شد که بسیاری از سیاستمداران و سرمایه داران از او و مکتبش حمایت کنند.

سرانجام طی جنگهای طولانی که بین طرفداران پاپ و لوتر رخ داد، پیروزی نصیب الوتر و طرفدارانش شد و به این ترتیب قسمت بزرگی از اروپا از حوزه اقتدار کلیسای کاتولیک و پاپ جدا شده به لوتر پیوست. این فرقه از آن جا که به سیاستهای پاپ و کلیسای کاتولیک اعتراض داشت «پروتستان» نامیده شد.

پاپ نیز که میدید نزدیک است تمام اروپا از دستش خارج شود و حتی ایتالیائیها نیز به پروتستان گرایش پیدا کرده اند و ممکن است مذهب کاتولیک به کلی نابود شود، به پادشاهان کاتولیک اعلام کرد که قول می دهد در سیاست دخالت نکند و آنها آزادند که در