مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 206

اتهامی معقول نیست و بدیهی است که هر سیستم حقوقی مصادیق نقض محدوده فوق را خودش تشخیص می دهد و نه دیگری.

بنابراین اگر در آمریکا با اتکا به اصل امنیت ملی می توان پیروان یک فرقه مذهبی را که زنان و بچه های بسیاری نیز در میان آنها هستند در میعادگاه و عبادتگاه خصوصی شان زنده به آتش کشید،(1) همینان می توانند در قلمرو گسترده حقوق بشر اسلامی به حیات و اعتقاد خویش بی هیچ مزاحمتی ادامه دهند.

خشونت در ابعاد نظری نظامهای لیبرال

بنیادهای اندیشه جامعه مدنی به مفهوم غربی آن یکسره در راستای تئوریزه کردن خشونت ناشی از موقعیت آدمی در وضع طبیعی است. هابز و لاک دو متفکر مشهور غرب، از بنیانگذاران اولین سنگ بناهای فکری لیبرالیسم به شمار می آیند. این دو اندیشمند، وجود قانون و جامعه مدنی را برای پایان دادن به نزاعهای بشری لازم و ضروری می دانند. ایشان که تمایزاتی در چارچوب اندیشه فلسفی و سیاسی خویش دارند، در این مسأله متفق القولند که قانون و جامعه مدنی، امنیت و آزادی افراد جامعه را که در وضع طبیعی مخدوش است تضمین می کند، اما نه با از بین بردن ریشه های نزاع آدمیان و کنترل و هدایت درونی انسانها، بلکه با وضع قوانین قاطع و بدون مسامحه و صورت دادن نظمی مصنوعی براساس آن، نظمی ظاهری و مدنیتی قشری که سخن سولژنیتسین را به ذهن متبادر می کند که لایه ظاهری قانون و جامعه مدنی لیبرال چقدر نازک و سطحی است و کوچکترین فرصت فرار از چشم قانون کافی است، تا خشونت بارترین اعمال و هولناک ترین جنایات به وقوع بپیوندد و در صورت قرار گرفتن در شعاع دید قانون، بندبازی بر لبه تیز آن بهترین راه برای توجیه تبهکاری است.

آن گاه که مرکز سیاسی و فرهنگی امریکا (نیویورک) تنها چند ساعت بی برق ماند، بلافاصله انبوهی از مردم آمریکا شروع به سرقت و تجاوز