مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 29

انداخته بود، او را مجبور می کردند که آنچه برای جامعه لازم است بسازد، با نرخ و شرایط معین و مالیات مشخص. هم رفاه مردم بالا رفت و هم از نظر صنعتی توسعه برق آسایی در این کشورها پیدا شد و به یکباره به ابرقدرت تبدیل شدند. اسپانیای دوره فرانکو نیز همین گونه بود، البته قدری کندتر از آلمان و ایتالیا اما با این حال هر چه اسپانیا دارد مربوط به دوره فرانکو می باشد. فاشیسم به جای انگیزه های طبقاتی کمونیستها به انگیزه های ملی ونژادی تأکید می کرد و برای بالا نگه داشتن شور و شوق مردم دائما با میتینگها و هیجانات اجتماعی، جامعه را مثل یک سربازخانه منظم و منضبط نگه می داشت. منتها این گونه نظامها خواه ناخواه به دلیل همان غرور نژادی و ملی کارشان به جنگ با همسایه ها می انجامد.

عامل شکست فاشیستها اتحاد سرمایه داری و کمونیسم و عامل این وحدت نیز سیاست مغرورانه و در واقع ابلهانه هیتلر در حمله به شوروی بود. بعد از شکست فاشیسم، سرمایه داری و کمونیسم تطهیر شدند و هیتلر و موسولینی تکفیر و تقبیح. اما چندی نگذشت که سرمایه داری و کمونیسم به جان هم افتادند و تحولات و فراز و نشیبهای بسیاری را در کل جهان پدید آوردند.

نکته ای که باید به آن اشاره شود این است که اومانیستها همگی خود را دموکرات حقیقی میدانند و دیگران را دیکتاتور می شناسند. مارکسیسم به دموکراسی سرمایه داری میگوید دیکتاتوری سرمایه داران، آنها نیز به دموکراسی خلق می گویند دیکتاتوری حزب کمونیست. آنارشیستها به فاشیسم و کمونیسم می گویند دیکتاتوری، چون آنارشیستها اندیویدوآلیست هستند. فاشیستهاء آنارشیستها و کمونیستها باطن دموکراسی لیبرال را دیکتاتوری سرمایه داران می دانند. اما اگر تنها ظاهر آن را هم بنگریم براستی این انتقاد بر لیبرال - سرمایه داری وارد است که دیکتاتوری اکثریت است بر اقلیت یعنی 60٪ مردم حاکم می شوند و آن طور که دوست دارند زندگی میکنند و 40٪ بقیه مجبورند آن طوری که دوست ندارند زندگی کنند. این تحمیل چه دلیلی دارد؟ این سؤال آنارشیستهاست؛ لذا آنها اصلا منکر ضرورت دولت هستند؛ معتقدند مردم هم فکر و هم عقیده باید گروههای کوچک تشکیل بدهند و آن طور که دوست دارند زندگی کنند. آنارشیستها مانند کمونیستها مالکیت