- پیش سخن 1
- در آمد 5
- فرهنگ شناسی غرب باستان 6
- ظهور مسیحیت و تأثیر آن بر فرهنگ غرب 10
- فرهنگ شناسی قرون وسطی 13
- روند استحاله فرهنگی مسیحیت در قرون وسطی 15
- نهضت «پروتستانتیزم» و نابودی اقتدار کلیسای کاتولیک 18
- رجعت فرهنگی غرب به دوران پیش از مسیح 20
- بازتاب تفکر جدید در عرصه اندیشه سیاسی 23
- اشاره 30
- رویارویی اسلام و غرب 30
- الف - دوره اول رویارویی اسلام و غرب 30
- ب - دوره دوم رویارویی اسلام و غرب 35
- مقدمه ای در تبیین روشنفکری 45
- رهانیدن جامعه از منطقی نیندیشیدن و بلای تقلید 47
- اشاره 47
- کار ویژه های روشنفکری 47
- رهانیدن از بلای جزم و جمود 48
- رهانیدن از بلای ناسازگاری اندیشه 49
- آفات روشنفکری 50
- نوع نگاه به عقل، منشأ شکل گیری سه جریان 55
- سنت گرایی و عقلانیت 58
- تجددگرایی و عقلانیت 59
- مقایسه عقلانیت سنتی و عقلانیت متجددانه 60
- پسا تجددگرایی و عقلانیت 61
- اشاره 70
- ١- علم گرایی 71
- 2- فن آوری ماشینی 73
- ٣- تولید صنعتی 74
- 4- بالا رفتن سطح زندگی مادی 75
- 5- گرایش سرمایه داری و بازار آزاد 75
- 6۔ سکولاریسم و فرهنگ عمدتا دنیوی و این جهانی 76
- 7- انسان گرایی 77
- 10- مردم سالاری لیبرال 81
- مؤلفه های تجددگرایی 83
- روحیه ایجاد دگرگونی در عالم؛ اصلی ترین مؤلفه تجددگرایی 84
- گرایش به سیانتیزم 86
- اشاره 86
- گرایش به اندیشه پیشرفت 90
- توجه به عوامل مادی و بی توجهی به عوامل معنوی 104
- مهمترین انتقاد بر تجددگرایی 109
- اشاره 163
- اشاره 166
- مفهوم و ویژگیهای تجددگرایی 166
- ب - ویژگیهای هستی شناختی 167
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 167
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 168
- ج - ویژگیهای انسان شناختی 168
- اشاره 170
- مفهوم و ویژگیهای سنت گرایی 170
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 171
- ج- ویژگیهای انسان شناختی 171
- ب - ویژگهای هستی شناختی 171
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 171
- تجددگرایی در ایران 172
- سنت گرایی در ایران 175
- اشاره 176
- الف - ملاک تطابق و مفید بودن آنها در حل مسائل اجتماعی 176
- ارزیابی الگوی فکری تجددگرایی و سنت گرایی 176
- ب - ارزیابی الگوهای فکری در توضیح تاریخ اندیشه ما 179
- ج - باز یا بسته بودن مرزهای الگوهای فکری 180
- د- توفیق الگوهای فکری در جذب و تسلط بر اذهان 180
- الگوی فکری احیاگری 182
- خدا احیاگر و قرآن کتاب احیاگری است 185
- انبیا و ائمه، سرسلسله احیاگران 187
- تفسیر احیاگرایانه تاریخ اندیشه 189
- تفسیر احیاگرانه اندیشه های معاصر 191
- ١- احیای اندیشه دینی 194
- اشاره 194
- امام خمینی اندیشمندی احیاگر 194
- 2- احیای فرهنگ تاریخی دینی 195
- ٣- امام و احیای اجتماع دینی 196
- 4- امام و تمدن جدید 197
- اشاره 201
- نگاهی به مفهوم خشونت در اسلام و لیبرالیسم 203
- خشونت در ابعاد نظری نظامهای لیبرال 206
- لیبرال دموکراسی غرب و خشونت در عمل 214
- اشاره 219
- مفهوم تولرانس در غرب و تعریف سهله و سمحه در اسلام 219
- تفاوتهای تسامح و تساهل دینی با تولرانس لیبرالی 234
- اشاره 237
- ١- عرفی سازی شرایع آسمانی 237
- پیامدهای تولرانس لیبرالی 237
- 2- ظهور آزادگذاری مطلق 238
- 3- ظهور منکرات اجتماعی و بهانه تراشیهای تساهلی 239
- اشاره 241
- راه نقد مدرنیته چیست؟ 243
- مقدمه ای در معانی متعدد روشنفکری 273
- معنای دوم؛ تلقی عرفی 274
- معنای سوم؛ ترجمه Enlightenment 275
- معنای چهارم؛ ترجمه Intellectual 278
- معنای پنجم؛ روشنفکری دینی 279
- زمینه های پیدایش روشنفکری در غرب 280
- مؤلفه های اندیشه روشنفکری در غرب 282
- نقد مبانی معرفتی روشنفکری در غرب 285
- پیامدهای تفسیر روشنفکرانه دین 293
- اشاره 297
- ارزیابی سنتها 299
- روشنفکری و تخلیه سنتها 308
- تغییر سنتها، تغییر در فرهنگ معنوی 310
- اشاره 335
- مفهوم و ابعاد التقاط 336
- گونه های التقاط 339
- ١- خود کم بینی و خودباختگی 343
- اشاره 343
- 2- نبود حکومت دینی 347
- ٣- تلقی نارسا از مکتب خودی 348
- 4- نا آشنایی با مکتب 351
- اشاره 353
- نتایج و پیامدهای التقاط 353
- 1- تحریف 353
- 2- تجزیه مکتب 355
- اشاره 356
- ١- لزوم پاکسازی فرهنگی - دینی 356
- راههای رویارویی با پدیده التقاط 356
- 2- حفظ مکتب از انحرافها 357
- اشاره 377
- قواعد و مبانی فهم و تفسیر قرآن 378
- ١- تکیه بر عقل جزوی 381
- مبانی نظری برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 381
- ٢- تفسیر عصری 381
- 4- علمگرایی 385
- اشاره 385
- ٣- تکیه بر پیش داوریها 385
- ١- احیای فکر دینی 387
- 2- دفع شبهه نزاع علم و دین 388
- اشاره 392
- نمونه هایی از برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 392
- ١- قمرهای مصنوعی 393
- 2- بمب اتمی و هواپیماهای جنگی 393
- 3- ملائکه و میکروب 394
- 4- بازتاب فرهنگ زمانه در قرآن 395
- 5- ادعای برابری ارث زن و مرد 398
- اشاره 401
- تاریخچه شروع امتیازفروشی در ایران 402
- نقش روشنفکران در توجیه سلطه بیگانگان 406
- باورهای اقتصادی روشنفکران 411
- دوران سلطه انگلستان 416
- تأثیر روشنفکران در تاراج منابع نفتی در حکومت پهلوی 432
- پیامد اصلاحات امریکایی در اقتصاد ایران 442
- اشاره 449
- چیستی و کیستی روشنفکر 452
- شاخصه های روشنفکر مسلمان 453
- رسالت روشنفکر مسلمان 454
- محاسن و معایب روشنفکری 455
- مطهری و عنصر نوگرایی در اندیشه روشنفکری 461
- اشاره 465
- روشنفکری لائیک و ساحت دافعهای امام 468
- روشنفکری سکولار و مواضع جذبی - دفعی حضرت امام خمینی 473
- اشاره 478
- روشنفکری دینی و ساحت جاذبه ای امام خمینی 478
- ٢- نهضت آزادی و جدول رفتاری امام خمینی 486
- عبرت هایی از الگوی رفتاری امام 486
- جمع بندی و نتیجه گیری 487
- تصویر 490
- فهرست آیات 491
- تصویر 492
- تصویر 493
- تصویر 494
- فهرست کتابها 495
- تصویر 496
- تصویر 497
- فهرست نام اشخاص 498
- تصویر 499
- تصویر 500
- تصویر 501
- تصویر 502
- تصویر 503
- فهرست واژگان 504
- تصویر 505
- تصویر 506
- تصویر 507
- تصویر 508
- تصویر 509
- تصویر 510
کاوشی در پدیده التقاط و پیامدهای آن/رضا حق پناه
اشاره
حق و باطل تا هنگامی که به یکدیگر درنیامیزند، شبهه و اشتباهی رخ نمی دهد. از امتزاج و اختلاط بخشهایی از این دو، مولودی به نام نفاق و التقاط پدید می آید که شبهه افکن و گمراه کننده است. این امتزاج از دیرباز سابقه داشته تا آن جا که پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود:
من از ناحیه مؤمن و مشرک نگران نیستم..... لکن از ناحیه منافق زبانان بر شما نگرانم، او حرفی را می زند که خوشتان می آید، ولی عملی انجام میدهد که برای شما ناشناخته است.»(1)
امام علی علیه السلام خطر آن را چنین گوشزد می نماید:
اگر باطل با حق مخلوط نگردد، راه حق بر حق جویان پوشیده نمی گردد، و اگر حق در میان باطل پنهان نمیبود، دشمنان هرگز نمی توانستند از آن بدگویی نمایند، لکن چون مقداری از حق و مقداری از باطل را با هم می آمیزند، در نتیجه شیطان بر دوستان خود تسلط پیدا میکند.»(2)
1- 1. سفینه البحار، ج 2، ص 606.