مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 339

جنگیدن کاربرد ندارد. فقط برای تشریفات به درد می خورد.»(1)

روشن است که اگر التقاط در اعتقادات و جهان بینی رخ دهد، به سایر شؤون زندگی نیز سرایت میکند.

گونه های التقاط

از یک منظر مقوله التقاط را می توان به دو نوع تقسیم نمود؛ یکی التقاط پنهان و دیگری التقاط آشکار.

در نوع اول التقاط، بخشی از یک مکتب به طور صریح و روشن اخذ شده و به مکتب دیگر ضمیمه می شود؛(2) مثلا اقتصاد سوسیالیستی یا سرمایه داری جایگزین اقتصاد اسلامی می شود. در این حال از بعد فلسفی و عقیدتی اسلام و از بعد اقتصادی، سرمایه داری یا اقتصاد سوسیالیستی پذیرفته می گردد.

نمونه این نوع از التقاط را می توان در کشورهایی چون سوریه، لیبی و الجزایر و... مشاهده کرد که مطابق قانون اساسی آنها دین رسمی اسلام، ولی اقتصاد آنها سوسیالیستی است.»3(3)

البته خطر این نوع از التقاط نسبت به انواع دیگر آن کمتر است؛ زیرا آشکارا مکتب خود را التقاطی و تلفیقی معرفی کرده و جزء ضمیمه را علنا و بدون پوشش برگزیده است. التقاط پنهان برخلاف نوع اول، وام گیری خود را از مکاتب بیگانه مطرح نمی کند، بلکه به طور ضمنی این کار را انجام می دهد. به تعبیر دیگر، جزء ضمیمه شده و وام گرفته از مکاتب خارجی را با رنگ و لعاب و توجیهات اسلامی پوشش میدهد؛ از این رو، امر بر افراد سطحی نگر پنهان می ماند و گمان می کنند که همه این بخشها اسلام خالص است. این گونه التقاط در ایران بیشتر شایع بوده و تقریبا اکثر قریب به اتفاق مکاتب و سازمانها و