- پیش سخن 1
- در آمد 5
- فرهنگ شناسی غرب باستان 6
- ظهور مسیحیت و تأثیر آن بر فرهنگ غرب 10
- فرهنگ شناسی قرون وسطی 13
- روند استحاله فرهنگی مسیحیت در قرون وسطی 15
- نهضت «پروتستانتیزم» و نابودی اقتدار کلیسای کاتولیک 18
- رجعت فرهنگی غرب به دوران پیش از مسیح 20
- بازتاب تفکر جدید در عرصه اندیشه سیاسی 23
- الف - دوره اول رویارویی اسلام و غرب 30
- اشاره 30
- رویارویی اسلام و غرب 30
- ب - دوره دوم رویارویی اسلام و غرب 35
- مقدمه ای در تبیین روشنفکری 45
- رهانیدن جامعه از منطقی نیندیشیدن و بلای تقلید 47
- اشاره 47
- کار ویژه های روشنفکری 47
- رهانیدن از بلای جزم و جمود 48
- رهانیدن از بلای ناسازگاری اندیشه 49
- آفات روشنفکری 50
- نوع نگاه به عقل، منشأ شکل گیری سه جریان 55
- سنت گرایی و عقلانیت 58
- تجددگرایی و عقلانیت 59
- مقایسه عقلانیت سنتی و عقلانیت متجددانه 60
- پسا تجددگرایی و عقلانیت 61
- اشاره 70
- ١- علم گرایی 71
- 2- فن آوری ماشینی 73
- ٣- تولید صنعتی 74
- 4- بالا رفتن سطح زندگی مادی 75
- 5- گرایش سرمایه داری و بازار آزاد 75
- 6۔ سکولاریسم و فرهنگ عمدتا دنیوی و این جهانی 76
- 7- انسان گرایی 77
- 10- مردم سالاری لیبرال 81
- مؤلفه های تجددگرایی 83
- روحیه ایجاد دگرگونی در عالم؛ اصلی ترین مؤلفه تجددگرایی 84
- گرایش به سیانتیزم 86
- اشاره 86
- گرایش به اندیشه پیشرفت 90
- توجه به عوامل مادی و بی توجهی به عوامل معنوی 104
- مهمترین انتقاد بر تجددگرایی 109
- اشاره 163
- اشاره 166
- مفهوم و ویژگیهای تجددگرایی 166
- ب - ویژگیهای هستی شناختی 167
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 167
- ج - ویژگیهای انسان شناختی 168
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 168
- اشاره 170
- مفهوم و ویژگیهای سنت گرایی 170
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 171
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 171
- ب - ویژگهای هستی شناختی 171
- ج- ویژگیهای انسان شناختی 171
- تجددگرایی در ایران 172
- سنت گرایی در ایران 175
- الف - ملاک تطابق و مفید بودن آنها در حل مسائل اجتماعی 176
- اشاره 176
- ارزیابی الگوی فکری تجددگرایی و سنت گرایی 176
- ب - ارزیابی الگوهای فکری در توضیح تاریخ اندیشه ما 179
- ج - باز یا بسته بودن مرزهای الگوهای فکری 180
- د- توفیق الگوهای فکری در جذب و تسلط بر اذهان 180
- الگوی فکری احیاگری 182
- خدا احیاگر و قرآن کتاب احیاگری است 185
- انبیا و ائمه، سرسلسله احیاگران 187
- تفسیر احیاگرایانه تاریخ اندیشه 189
- تفسیر احیاگرانه اندیشه های معاصر 191
- اشاره 194
- امام خمینی اندیشمندی احیاگر 194
- ١- احیای اندیشه دینی 194
- 2- احیای فرهنگ تاریخی دینی 195
- ٣- امام و احیای اجتماع دینی 196
- 4- امام و تمدن جدید 197
- اشاره 201
- نگاهی به مفهوم خشونت در اسلام و لیبرالیسم 203
- خشونت در ابعاد نظری نظامهای لیبرال 206
- لیبرال دموکراسی غرب و خشونت در عمل 214
- اشاره 219
- مفهوم تولرانس در غرب و تعریف سهله و سمحه در اسلام 219
- تفاوتهای تسامح و تساهل دینی با تولرانس لیبرالی 234
- ١- عرفی سازی شرایع آسمانی 237
- اشاره 237
- پیامدهای تولرانس لیبرالی 237
- 2- ظهور آزادگذاری مطلق 238
- 3- ظهور منکرات اجتماعی و بهانه تراشیهای تساهلی 239
- اشاره 241
- راه نقد مدرنیته چیست؟ 243
- مقدمه ای در معانی متعدد روشنفکری 273
- معنای دوم؛ تلقی عرفی 274
- معنای سوم؛ ترجمه Enlightenment 275
- معنای چهارم؛ ترجمه Intellectual 278
- معنای پنجم؛ روشنفکری دینی 279
- زمینه های پیدایش روشنفکری در غرب 280
- مؤلفه های اندیشه روشنفکری در غرب 282
- نقد مبانی معرفتی روشنفکری در غرب 285
- پیامدهای تفسیر روشنفکرانه دین 293
- اشاره 297
- ارزیابی سنتها 299
- روشنفکری و تخلیه سنتها 308
- تغییر سنتها، تغییر در فرهنگ معنوی 310
- اشاره 335
- مفهوم و ابعاد التقاط 336
- گونه های التقاط 339
- ١- خود کم بینی و خودباختگی 343
- اشاره 343
- 2- نبود حکومت دینی 347
- ٣- تلقی نارسا از مکتب خودی 348
- 4- نا آشنایی با مکتب 351
- اشاره 353
- نتایج و پیامدهای التقاط 353
- 1- تحریف 353
- 2- تجزیه مکتب 355
- اشاره 356
- راههای رویارویی با پدیده التقاط 356
- ١- لزوم پاکسازی فرهنگی - دینی 356
- 2- حفظ مکتب از انحرافها 357
- اشاره 377
- قواعد و مبانی فهم و تفسیر قرآن 378
- ٢- تفسیر عصری 381
- ١- تکیه بر عقل جزوی 381
- مبانی نظری برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 381
- 4- علمگرایی 385
- اشاره 385
- ٣- تکیه بر پیش داوریها 385
- ١- احیای فکر دینی 387
- 2- دفع شبهه نزاع علم و دین 388
- اشاره 392
- نمونه هایی از برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 392
- 2- بمب اتمی و هواپیماهای جنگی 393
- ١- قمرهای مصنوعی 393
- 3- ملائکه و میکروب 394
- 4- بازتاب فرهنگ زمانه در قرآن 395
- 5- ادعای برابری ارث زن و مرد 398
- اشاره 401
- تاریخچه شروع امتیازفروشی در ایران 402
- نقش روشنفکران در توجیه سلطه بیگانگان 406
- باورهای اقتصادی روشنفکران 411
- دوران سلطه انگلستان 416
- تأثیر روشنفکران در تاراج منابع نفتی در حکومت پهلوی 432
- پیامد اصلاحات امریکایی در اقتصاد ایران 442
- اشاره 449
- چیستی و کیستی روشنفکر 452
- شاخصه های روشنفکر مسلمان 453
- رسالت روشنفکر مسلمان 454
- محاسن و معایب روشنفکری 455
- مطهری و عنصر نوگرایی در اندیشه روشنفکری 461
- اشاره 465
- روشنفکری لائیک و ساحت دافعهای امام 468
- روشنفکری سکولار و مواضع جذبی - دفعی حضرت امام خمینی 473
- روشنفکری دینی و ساحت جاذبه ای امام خمینی 478
- اشاره 478
- عبرت هایی از الگوی رفتاری امام 486
- ٢- نهضت آزادی و جدول رفتاری امام خمینی 486
- جمع بندی و نتیجه گیری 487
- تصویر 490
- فهرست آیات 491
- تصویر 492
- تصویر 493
- تصویر 494
- فهرست کتابها 495
- تصویر 496
- تصویر 497
- فهرست نام اشخاص 498
- تصویر 499
- تصویر 500
- تصویر 501
- تصویر 502
- تصویر 503
- فهرست واژگان 504
- تصویر 505
- تصویر 506
- تصویر 507
- تصویر 508
- تصویر 509
- تصویر 510
همین محدوداندیشی و انحصار دین به امور فردی نیز از ناحیه اجانب تشویق و ترغیب می شد، از این رو، بخشی عظیمی از گناه این امر نیز بر گردن غرب است.
بدون شک اسلام مجموعه ای هماهنگ و جدایی ناپذیر است و در تمام زمینه های حیات انسانی و نیازهای فردی و اجتماعی رهنمودهای هماهنگ با فطرت و ساختار جهان ارائه نموده است؛ رهنمودهایی که بدون حکومت، بسیاری از ابعاد آن قابل پیاده شدن نیست. متأسفانه به خاطر بی توجهی به مسائل سیاسی از سوی متولیان فرهنگ اسلامی در گذشته، شعارهای فریبنده و انقلابی نمای مکاتب الحادی، بعضی را به خود جذب نمود و کوشیدند با این شعارها «اسلامی انقلابی» بسازند. مرحوم شهید مطهری یکی از عوامل رشد کمونیست را خالی بودن سنگر مبارزه بر ضد ستم داخلی از سوی عده ای از مسلمانان، و معروف شدن ماتریالیسم به خاصیت انقلابی و پرخاشگری میداند. البته علت این جذب، محاسن مکتب الحادی نبود، بلکه مفاسد دستگاههای خودکامه بود.(1)
در آغاز پیروزی انقلاب بسیاری از گروهکها، تنها نام اسلام را یدک می کشیدند و در عمل، متأثر از مبانی و شعارهای ضد دینی وابستگان به شرق یا غرب بودند. انقلاب اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه، شکلی نوین از حکومت و سیاست را عرضه نمود. یکی از اصول بنیادی آن، نفی شرق و غرب و استقلال در ایدئولوژی مبتنی بر جهان بینی توحیدی و الهی بود.
٣- تلقی نارسا از مکتب خودی
بیشتر کسانی که سر از التقاط در آورده اند، مکتب اسلام را نارسا و ناکافی تلقی کرده اند. به باور اینان، دین در عصر حاضر از هدایت همه جانبه انسان ناتوان است و لذا خواسته اند نارسایی و نقصان و کمبود خیالی آن را با قوانین و عقاید غیردینی تکمیل نمایند. این موضعگیری و برداشت نادرست به خاطر عدم اطلاع از زوایای دین است.
1- 1. علل گرایش به مادیگری، ص 180-179.