مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 353

3- ٣. محمدرضا حکیمی، محمد حکیمی و علی حکیمی، الحیاه، ج 1، ص 101

داشته فاصله بسیاری دارد و در اثر التقاط و پیرایهها، تعالیم دین چنان دستخوش پیرایه ها گشته که به گفته شاعر:

بس که ببستند بر او برگ و ساز

گر تو ببینی نشناسیش باز

این همه تأکید و توصیه در تفقه دین برای این است که دین دچار تحریف نگردد و هر درس ناخوانده بی صلاحیتی مفسر دین نگردد. پیامبر فرمود:

«لکل شیء عماد و عماد هذا الدین الفقه.»(1)

هر چیزی دارای اساس و پایه است و اساس و پایه دین اسلام، دانایی ا است.

دینی که با فقه و بصیرت توأم باشد، ایمان واقعی به وجود می آورد. از این رو، اگر بخواهیم هرگز پیرایه ای به دین نچسبد و تحریف و التقاطی رخ ندهد، باید دین را به طور کامل و جامع شناخت. نا آشنایی با دین و تعالیم و مبانی آن پدید آورنده تأویلهای نابجا، تلفیقهای ناخواسته، و سرایت دادن غیر دین به دین است که همه مذموم و ناپسند می باشند.

نتایج و پیامدهای التقاط

اشاره

پدیده التقاط منجر به پیامدهای زیانباری در عرصه اندیشه و معرفت دینی میگردد که به برخی از مهمترین آنها اشاره میکنیم.

1- تحریف

تحریف، نخستین پیامد تفکر التقاطی است؛ زیرا شخص التقاطی در جهت منافع خود وحی را وارونه نموده، آن را کتمان یا کم و زیاد می کند تا به هدف خود برسد؛ همانگونه که اهل جبر به آیاتی که مذهب آنان را تأیید می کند، تمشک میکردند و آیاتی که اختیار انسان را می رساند، یا اصلا مسکوت گذاشته به آن نمی پرداختند و یا