مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 355

و پیرایه هایی که توسط جاهلان و مزدوران به آنها بسته میشد پاک سازند؛ لذا با تدریس و مناظره های گوناگون با ارباب مذاهب و زنادقه تفسیر درستی از اسلام ارائه می دادند.(1) نمونه هایی از این مباحث در کتابهای احتجاج طبرسی و بحارالانوار و عیون اخبار الرضا(ع) آمده است. .

تحریف دین گاه لفظی است و گاه معنوی، و التقاط گران از هر دو شیوه بهره می برند.(2) قرآن بر سر نیزه کردن معاویه و شعار «لاحکم الا الله» خوارج، نمونه ای از تحریفات معنوی است. همان گونه که در زمان ما، هرگونه تفسیر علمی افراطی از قرآن، ترویج پلورالیسم، أمانیسم و سکولاریسم انواعی دیگر از تحریف دین هستند که التقاطیون بدان دامن می زنند.

2- تجزیه مکتب

تجزیه و قطعه قطعه کردن مکتب، پیامد دیگر التقاط است، چرا که آنان بخشی از دین را می پذیرند و بخش دیگری از آن را رد می کنند: « و یقولون نؤمن ببعض ونکفر ببعض ویریدون ان یتخذوا بین ذلک سبیلا» (نساء/150).

با این که در بینش اسلام، تمام دین یک واحد منسجم و جدایی ناپذیر میباشد و مؤمنان راستین به تمام اجزاء آن ایمان می آورند.(3) این که منکر بخشی از دین، از جرگه مسلمانان خارج است، نشانه نهایت ارتباط اجزاء دین با همدیگر است و لذا به منحرفان، مجال تجزیه آن را نمی دهد و از همه بالاتر، ترکیب مکتب با مکاتب دیگر است که التقاط آن را در پی دارد. این حالت در نتیجه قبول تفکیک پذیری پیکرۀ دین پدید می آید و کسی مبادرت به این کار میکند که اعتقاد به عدم کارایی مجموعه اسلام، کامل نبودن مکتب، برتری مکاتب و یا اندیشه های دیگر نسبت به اسلام (یا پارهای از آن) و غیر الهی بودن