- پیش سخن 1
- در آمد 5
- فرهنگ شناسی غرب باستان 6
- ظهور مسیحیت و تأثیر آن بر فرهنگ غرب 10
- فرهنگ شناسی قرون وسطی 13
- روند استحاله فرهنگی مسیحیت در قرون وسطی 15
- نهضت «پروتستانتیزم» و نابودی اقتدار کلیسای کاتولیک 18
- رجعت فرهنگی غرب به دوران پیش از مسیح 20
- بازتاب تفکر جدید در عرصه اندیشه سیاسی 23
- الف - دوره اول رویارویی اسلام و غرب 30
- اشاره 30
- رویارویی اسلام و غرب 30
- ب - دوره دوم رویارویی اسلام و غرب 35
- مقدمه ای در تبیین روشنفکری 45
- رهانیدن جامعه از منطقی نیندیشیدن و بلای تقلید 47
- اشاره 47
- کار ویژه های روشنفکری 47
- رهانیدن از بلای جزم و جمود 48
- رهانیدن از بلای ناسازگاری اندیشه 49
- آفات روشنفکری 50
- نوع نگاه به عقل، منشأ شکل گیری سه جریان 55
- سنت گرایی و عقلانیت 58
- تجددگرایی و عقلانیت 59
- مقایسه عقلانیت سنتی و عقلانیت متجددانه 60
- پسا تجددگرایی و عقلانیت 61
- اشاره 70
- ١- علم گرایی 71
- 2- فن آوری ماشینی 73
- ٣- تولید صنعتی 74
- 4- بالا رفتن سطح زندگی مادی 75
- 5- گرایش سرمایه داری و بازار آزاد 75
- 6۔ سکولاریسم و فرهنگ عمدتا دنیوی و این جهانی 76
- 7- انسان گرایی 77
- 10- مردم سالاری لیبرال 81
- مؤلفه های تجددگرایی 83
- روحیه ایجاد دگرگونی در عالم؛ اصلی ترین مؤلفه تجددگرایی 84
- اشاره 86
- گرایش به سیانتیزم 86
- گرایش به اندیشه پیشرفت 90
- توجه به عوامل مادی و بی توجهی به عوامل معنوی 104
- مهمترین انتقاد بر تجددگرایی 109
- اشاره 163
- اشاره 166
- مفهوم و ویژگیهای تجددگرایی 166
- ب - ویژگیهای هستی شناختی 167
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 167
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 168
- ج - ویژگیهای انسان شناختی 168
- اشاره 170
- مفهوم و ویژگیهای سنت گرایی 170
- الف - ویژگیهای معرفت شناختی 171
- ج- ویژگیهای انسان شناختی 171
- ب - ویژگهای هستی شناختی 171
- د- ویژگیهای اجتماع شناختی 171
- تجددگرایی در ایران 172
- سنت گرایی در ایران 175
- الف - ملاک تطابق و مفید بودن آنها در حل مسائل اجتماعی 176
- اشاره 176
- ارزیابی الگوی فکری تجددگرایی و سنت گرایی 176
- ب - ارزیابی الگوهای فکری در توضیح تاریخ اندیشه ما 179
- ج - باز یا بسته بودن مرزهای الگوهای فکری 180
- د- توفیق الگوهای فکری در جذب و تسلط بر اذهان 180
- الگوی فکری احیاگری 182
- خدا احیاگر و قرآن کتاب احیاگری است 185
- انبیا و ائمه، سرسلسله احیاگران 187
- تفسیر احیاگرایانه تاریخ اندیشه 189
- تفسیر احیاگرانه اندیشه های معاصر 191
- ١- احیای اندیشه دینی 194
- اشاره 194
- امام خمینی اندیشمندی احیاگر 194
- 2- احیای فرهنگ تاریخی دینی 195
- ٣- امام و احیای اجتماع دینی 196
- 4- امام و تمدن جدید 197
- اشاره 201
- نگاهی به مفهوم خشونت در اسلام و لیبرالیسم 203
- خشونت در ابعاد نظری نظامهای لیبرال 206
- لیبرال دموکراسی غرب و خشونت در عمل 214
- اشاره 219
- مفهوم تولرانس در غرب و تعریف سهله و سمحه در اسلام 219
- تفاوتهای تسامح و تساهل دینی با تولرانس لیبرالی 234
- ١- عرفی سازی شرایع آسمانی 237
- اشاره 237
- پیامدهای تولرانس لیبرالی 237
- 2- ظهور آزادگذاری مطلق 238
- 3- ظهور منکرات اجتماعی و بهانه تراشیهای تساهلی 239
- اشاره 241
- راه نقد مدرنیته چیست؟ 243
- مقدمه ای در معانی متعدد روشنفکری 273
- معنای دوم؛ تلقی عرفی 274
- معنای سوم؛ ترجمه Enlightenment 275
- معنای چهارم؛ ترجمه Intellectual 278
- معنای پنجم؛ روشنفکری دینی 279
- زمینه های پیدایش روشنفکری در غرب 280
- مؤلفه های اندیشه روشنفکری در غرب 282
- نقد مبانی معرفتی روشنفکری در غرب 285
- پیامدهای تفسیر روشنفکرانه دین 293
- اشاره 297
- ارزیابی سنتها 299
- روشنفکری و تخلیه سنتها 308
- تغییر سنتها، تغییر در فرهنگ معنوی 310
- اشاره 335
- مفهوم و ابعاد التقاط 336
- گونه های التقاط 339
- ١- خود کم بینی و خودباختگی 343
- اشاره 343
- 2- نبود حکومت دینی 347
- ٣- تلقی نارسا از مکتب خودی 348
- 4- نا آشنایی با مکتب 351
- 1- تحریف 353
- اشاره 353
- نتایج و پیامدهای التقاط 353
- 2- تجزیه مکتب 355
- اشاره 356
- ١- لزوم پاکسازی فرهنگی - دینی 356
- راههای رویارویی با پدیده التقاط 356
- 2- حفظ مکتب از انحرافها 357
- اشاره 377
- قواعد و مبانی فهم و تفسیر قرآن 378
- ٢- تفسیر عصری 381
- ١- تکیه بر عقل جزوی 381
- مبانی نظری برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 381
- 4- علمگرایی 385
- ٣- تکیه بر پیش داوریها 385
- اشاره 385
- ١- احیای فکر دینی 387
- 2- دفع شبهه نزاع علم و دین 388
- نمونه هایی از برداشتهای روشنفکرانه از قرآن 392
- اشاره 392
- ١- قمرهای مصنوعی 393
- 2- بمب اتمی و هواپیماهای جنگی 393
- 3- ملائکه و میکروب 394
- 4- بازتاب فرهنگ زمانه در قرآن 395
- 5- ادعای برابری ارث زن و مرد 398
- اشاره 401
- تاریخچه شروع امتیازفروشی در ایران 402
- نقش روشنفکران در توجیه سلطه بیگانگان 406
- باورهای اقتصادی روشنفکران 411
- دوران سلطه انگلستان 416
- تأثیر روشنفکران در تاراج منابع نفتی در حکومت پهلوی 432
- پیامد اصلاحات امریکایی در اقتصاد ایران 442
- اشاره 449
- چیستی و کیستی روشنفکر 452
- شاخصه های روشنفکر مسلمان 453
- رسالت روشنفکر مسلمان 454
- محاسن و معایب روشنفکری 455
- مطهری و عنصر نوگرایی در اندیشه روشنفکری 461
- اشاره 465
- روشنفکری لائیک و ساحت دافعهای امام 468
- روشنفکری سکولار و مواضع جذبی - دفعی حضرت امام خمینی 473
- روشنفکری دینی و ساحت جاذبه ای امام خمینی 478
- اشاره 478
- عبرت هایی از الگوی رفتاری امام 486
- ٢- نهضت آزادی و جدول رفتاری امام خمینی 486
- جمع بندی و نتیجه گیری 487
- تصویر 490
- فهرست آیات 491
- تصویر 492
- تصویر 493
- تصویر 494
- فهرست کتابها 495
- تصویر 496
- تصویر 497
- فهرست نام اشخاص 498
- تصویر 499
- تصویر 500
- تصویر 501
- تصویر 502
- تصویر 503
- فهرست واژگان 504
- تصویر 505
- تصویر 506
- تصویر 507
- تصویر 508
- تصویر 509
- تصویر 510
3- ٣. بقره /285؛ آل عمران /7.
374
مکتب دارد.(1)
حضرت علی علی در خطبه ای منشأ تمام آشوبها و فتنه ها را همین اختلاط و امتزاج حق و باطل دانسته اند.(2) مرحوم شهید مطهری شرح و تفسیر واقع بینانه ای از این خطبه ارائه میدهد،(3) البته اهل باطل به گونه ای ظریف و با ابزار عرف پسند و به ظاهر زیبا، مطالبی را با دین می آمیزند که عموم مردم متوجه این ناخالصی ها نمی شوند، چنان که منافقان در صدر اسلام با ساختن مسجدی در کنار قبا، قصد تفرقه و جنگ با اسلام را داشتند، ولی خداوند دستور ویرانی آن را داد.(4) تجربه نشان می دهد هر چه افکار، مشرکانه و مقدس مآبانه تر باشد، طرفداران بیشتری جلب و جذب نموده و مبارزه با آن مشکلتر می شود، چرا که هر گاه اسلام با کفر روبرو شده، آن را شکست داده و هر گاه با نفاق درگیر شده است شکست خورده، زیرا نفاق از نیروی خود اسلام بر ضد اسلام استفاده کرده است.(5)
التقاط و ترکیب غیر دین با دین، عملی است منافقانه که فهم و مبارزه با آن، درایت و هوشمندی بالایی می طلبد. .
راههای رویارویی با پدیده التقاط
اشاره
برای مقابله با التقاط راهکارهای متنوعی می توان ارائه نمود، برخی از اهم این راهکارها در ذیل آمده است.
١- لزوم پاکسازی فرهنگی - دینی
ملت ما از التقاط ارزشها و تفکرات، صدمات و ضربه های مهلکی خورده است، چه
1- 1. عباس نصر، تحلیلی بر تداخل فرهنگی معاصر ایران، ص127.
2- 2. نهج البلاغه، خطبه 5.