مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 388

2- ٢. درآمدی بر تفسیر علمی قرآن، ص 369

طنطاوی در مقدمه تفسیر خود می نویسد:

«من فطرتا شیفته شگفتیهای عالم هستی و ستایشگر شگرفیهای طبیعت و مشتاق تماشای جمال و کمال زمین آفریده شده ام. امیدوارم با نگارش این تفسیر، این کتاب انگیزه ای برای مطالعه عوالم برین گردد و امت اسلام کسانی را در کلیه شعب علوم از کشاورزی و پزشکی و معدن شناسی و حساب و هندسه و نجوم و نظایر آن به پایگاهی فراتر از غربیان برساند، چرا چنین نباشد در حالی که در قرآن آیات مربوط به علم از 750 افزون است و آیات صریح احکام مربوط به فقه از 150 بیش نیست.»(1)

او در سراسر تفسیرش میکوشد، همگامی قرآن را با علوم روز اثبات کند و بدین وسیله اندیشه دینی را نوسازی کند.

2- دفع شبهه نزاع علم و دین

بخش اعظم تلاشهای مفسران علمی به این مهم اختصاص یافته است. اینان در جای، جای تفاسیر و برداشتهای خود در پی بیان این معنی هستند که هر چه علم به آن رسیده با قرآن و گفته های پیامبر تطبیق میکند و تعارضی ندارد.

مهندس مهدی بازرگان از پیشتازان این مسأله بود و در کتابهای باد و باران در قرآن، راه طی شده و مطهرات در اسلام، آیات متعددی از قرآن را با مسائل جدید علم تفسیر کرده است. وی می گوید:

آنچه قابل توجه است و دعوی ما میباشد این است که نکات اساسی و مبانی اصلی کیفیات جوی مربوط به باد و باران در انتخاب کلمات و تغییرهای بعضی آیات قرآن، بخوبی منعکس است و این انعکاس نمی تواند ناشی از تصادف کلام، اطلاعات زمان با نتیجه توجه و مشاهده