مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 399

مطابق با روح قرآن! به این عبارت توجه کنید:

نازله عربی بودن قرآن باید در نسبت با حقیقت ام الکتابی آن و غایات و مرادات اصلی آن دیده و ارزیابی شود. برای مثال حقیقت ام الکتابی قرآن میخواست زن را که از همه یا اکثر حقوق خود محروم بود، رهایی بخشد، اما نازله عربی قرآن در جامعه ای بشدت مردسالار که نقش غالب اقتصادی - اجتماعی نوعا با مرد بود و خرج زنها و همه خانواده ها نیز با مردها بود تا این حد توانسته در راستای حقیقت ام الکتابی دخالت کند که ضمن تأکید بر انسانیت و اصالت و استعداد و حقوق زن، در قالب حقوقی واقع گرایانه برای دختران که تا آن روز، از ارث چیزی به ایشان نمی رسید، سهم الارثی به اندازه نصف سهم الارث پسران مقرر بدارد یوصیکم الله فی اولادکم للذکر مثل حظ الأنثیین» (نساء (11)... عبارت وللذکر مثل حظ الأنثیین... ناظر به مناسبات اجتماعی خاص آن روز جامعه عرب در نسبت میان نقش واقعی و موجود زن و مرد بوده است. اگر پیروان قرآن در لایه ها و سطوح نازله عربی آن جمود و تقشر پیدا کنند در آن صورت قالب حقوقی وللذکر مثل حظ الأنثیینه را بدون درک درونمایه غایی و گوهر مراد آن از موضوع و محمل واقعی خود برکنده... ناروشمندانه به موضوعات و محملهای دیگر در روزگار دیگر که ساختار و مناسبات و نقش اجتماعی و اقتصادی زن و مرد در آنها به لحاظ ماهوی متفاوت با وضع جامعه آن روز عرب است حمل می کنند... و نتیجه ای خلاف مرادات قرآنی میگیرند و چنین می شود که مسلمانان تحت تأثیر مناسبات مردسالاری و فرهنگ مذگر حاکم بر خود (یعنی تحت تأثیر «فقه و تفسیر و معرفت دینی» مذکر!)، زن را به نام دین و قرآن برای همیشه! از حق عادلانه و برابرش در زندگی اجتماعی از جمله حق ارث بردن به صورتی برابر با مرد محروم می کنند و تبعیض جنسیتی - نه تنها فقط در این مورد بلکه در خیلی موارد دیگر - علیه او روا می دارند (هر چند که