مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 414

بومی این سرزمین آوردیم بدتر از فجایعی است که فاتحان اسپانیایی در پرو و مکزیک به بار آوردند... جان کوینسی آدامز، پدر معنوی «سیاست توسعه طلبی امریکای شمالی» می گوید که خودش همراه با بقیه به چنان ریشه کنی قبیحی دست زده اند که یقینا خداوند به خاطر این «گناهان شرورانه» آنها را مجازات خواهد کرد.»(1)

چامسکی در ادامه درباره امریکای لاتین و آفریقا و نقشه های استعماری در این کشورها می گوید:

«اوضاع در امریکای لاتین پیچیده تر بود، اما ظرف مدت یکصدوپنجاه سال جمعیت بومی این منطقه نابود شد. در این میان آفریقاییها نیز به عنوان برده به امریکا آورده شدند. این ماجرا باعث شد که آفریقا حتی قبل از دوران استعمار ویران شود، و سپس تصرف این قاره آن را باز هم بیشتر به عقب راند. پس از آن که غرب این مستعمرات را غارت کرد - که در این مورد تردیدی وجود ندارد و بی شک این مسأله به توسعه کشورهای غربی منجر شد - مناسبات خود را تغییر داد و سیاستهای نواستعماری» را پیشه کرد، که به معنای اعمال سلطه بدون دخالت مستقیم است. از آن پس ویرانی باز هم بیشتری به بار آمد.»(2)

چامسکی برخلاف آنچه روشنفکرانی همچون ملکم خان معتقد بودند که «ملل یورپ هر قدر که در کارخانجات فلزات ترقی کردهاند صد مراتب بیشتر در این کارخانجات انسانی پیش رفته اند، می گوید:

تردیدی نیست که پای اروپائیان به هر کجا باز شد، سطح خشونت به میزان زیادی بالا رفت... یکی از دلایل این امر آن است که اروپائیان در میان خود جنگهایی خونین و بیرحمانه را از سر گذرانده بودند، و لذا