مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 415

نوعی فرهنگ بی همتای خشونت را تکامل بخشیده بودند. این فرهنگ حتی از تکنولوژی نیز اهمیت بیشتری داشت... توصیف کاری که اروپائیان کردند هولناک است. تجار بریتانیایی و هلندی - در واقع جنگجویان تاجر - راهی آسیا شدند، و به مناطقی تجاری وارد شدند که سالیان دراز با قوانین جاافتاده بخوبی عمل می کرد، این مناطق کم و بیش آزاد و صلح طلب بودند، اروپاییها آنچه را که سد راهشان میشد ویران کردند، صرف نظر از استثناهایی محدود، این مطلب تقریبا در سراسر جهان مصداق دارد... اگر خواسته باشیم در مقابل تاریخ شرافت خود را حفظ کنیم، باید این اقدامات را صرفا نوعی اشغال بربروار توصیف کنیم، بومیان هیچگاه چنین چیزی ندیده بودند.»(1)

چامسکی در ادامه برای دفع این توهم که ممکن است کسی این گونه تصور کند که این روحیه مربوط به دوران گذشته بوده و امروز دامن غربیها از این رذالتهای اخلاقی و اجتماعی پاک شده است، می گوید:

برخورد با این قضیه در غرب امروز نیز جالب توجه است. روزنامه وال استریت ژورنال [7 ژانویه 1993) مقاله جالبی درج کرده بود که از مداخله در سومالی انتقاد میکرد. نویسنده این مقاله می گوید، ببینید مسأله جهان این است که روشنفکران غربی از فرهنگ خود منزجرند، و بنابراین به دوران استعمار پایان داده اند، فقط تمدنهایی که بخشندگی زیادی دارند، می توانند وظایف شریفی مانند استعمارگری را برعهده بگیرند، وظیفه ای که در آن سعی می شود، بربرهای سراسر جهان از چنگ سرنوشت ذلت بار خویش رهایی بیابند، اروپائیها این کار را کردند، مسلما مواهب و منافع فراوانی نصیب جهان سوم کردند.»(2)