مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 447

اقتصاد جهانی وابسته تر ساخت. تعرفه های بالای همراه با استراتژی جایگزینی واردات، قدرت رقابت صنایع کالاهای مصرفی ایران را کاست..... در واردات کالاهای سرمایه ای و واسطه افزایشهای شدیدی پدید آورد، به همین نحو، فراموش شدگی نسبی کشاورزی، افزایش سریعی در واردات کشاورزی در اواخر 1960 و اوایل 1970 آفرید.

این روندها نشان میدهند که پیوندهای بین صنایع و بین بخشهای اقتصاد تنزل قابل ملاحظه ای یافتند و در نتیجه وابستگی ایران به واردات افزایش پیدا کرد... رشد سریع واردات ایران و رشد بسیار کندتر صادرات صنعتی آن نشان میدهد که بخش تولیدی ایران قادر به رقابت در بازارهای جهانی نبود، رشد واردات کالایی ایران، رشد واردات خدمات آن و ناتوانی آن در گسترش پایه صادراتی خود... مکررا کسری موازنه پرداختها را باعث شد و ذخایر ارزهای خارجی دولت را تخلیه کرد و آن را واداشت منابع محدود نفت کشور را بیشتر صادر کند.»(1)

سرانجام اقتصاد وابسته به دلارهای نفتی سبب شد تا ساختار اقتصادی کشور به گونه ای طراحی شود که در راستای اهداف درازمدت سرمایه داری استکباری قرار گرفته، برای کوچکترین لوازم و قطعات یدکی، کارخانجات صنعتی کشور بشدت به بازارهای جهانی و شرکتهای خارجی وابسته باشند، که تأثیر آن را بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بوضوح می توان دید؛ از یک سو ورشکستگی نظام بانکی کشور به علت پرداخت بی رویه اعتبارات و خروج شدید سرمایه از کشور و از سوی دیگر وابستگی صنعت کشور به واردات مواد اولیه، با تکیه بر دلارهای نفتی، که با تحریم اقتصادی ایران توسط سردمداران استکبار جهانی و سیاستمداران آمریکا و در نتیجه خریداری نشدن نفت ایران در بازارهای جهانی، یکباره درآمدهای نفتی کشور از 18 میلیارد دلار در سال 1358 به