مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 449

1- ١. اقتصاد ایران، ص 30.

شاخصه های روشنفکر مسلمان از منظر شهید مطهری/علی دژاکام

اشاره

جان نباشد جز خبر در آزمون

هر که را افزون خبر جانش فزون

اقتضای جان چوای دل آگهی است

هر که آگهتر بود جانش قوی است

قرن بیست ویکم در حالی آغاز می شود که ما هنوز در چالش بر سر اندیشه های قرون 18 و 19 و حتی پیش از آن به سر می بریم. این سخن، از سر خودباختگی و اظهار عجز نیست، بلکه می تواند حاکی از اهمیت اندیشه هایی باشد که در قرون گذشته به منصه ظهور رسیده، هنوز حیات فکری انسان را تحت الشعاع خود دارند.

رنسانس حد فاصل دنیای جدید و دنیای قدیم است که در آن پدیده هایی رخ نموده که ساختار زندگی فردی و اجتماعی بشر را دستخوش تحولات جدی کرده است. به جرأت می توان گفت که محور بنیادین این تحولات - که به نظر تحولاتی پایدار یا دیرپا بوده و هستند - تحول در مبانی اندیشه و اندیشیدن است. به همین جهت انسان معاصر احساس میکند که نیازمند تجدید بنای روابط خود با خدا، هستی، همنوع و حتی با خویشتن خویش است. در این میان پدیده روشنفکری از اهمیت بسزایی برخوردار است.

ظهور رنسانس اعتراض به حیات پیشین زندگی بشر و البته نوک پیکان این اعتراض