مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 45

رهیافتی بر تجدد گرایی، سنت گرایی و پسا تجددگرایی/مصطفی ملکیان

مقدمه ای در تبیین روشنفکری

ابتدا به جای این که روشنفکری را تعریف کنیم - که به گمان بنده، تعریف روشنفکری مثل تعریف بسیاری از مفاهیم دیگر متداول در زبان فرهنگی ما امکان پذیر نیست - چاره ای جز این نداریم که از روشنفکری تعیین مراد کنیم، البته ممکن است برخی نفس تعیین مراد را یک نوع تعریف تلقی کنند؛ چنان که بعضی از علمای منطق چنین اعتقادی دارند.

نخست نیازی را که هر جامعه ای در هر زمان و هر مکان و در هر اوضاع و احوالی به یک نوع کار و نهاد خاص دارد بیان میکنیم، سپس خواهیم گفت که به نظر می آید روشنفکری متکقل این کار شده است و اگر بپذیریم که روشنفکری متکقل این کار شده است باید پرداخت به این که روشنفکری اخلاق خاصی را اقتضا میکند و آفات خاصی را هم ممکن است داشته باشد.