مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 475

و تفکر سیاسی و اجتماعی او اسلام باشد؛ وی تحصیلکرده سوئیس و به طور کلی دموکرات بود، اما از نظر فردی مسلمان بود و در خانه اش روضه برگزار می شد.(1)

درباره شناخت رفتار حضرت امام با این گروه خوب است ابتدا به نوع موضعگیری ایشان درباره شاخصترین فرد آنها، یعنی دکتر محمد مصدق توجه نماییم. دکتر کریم سنجابی می گوید: "

صحبتهایی از آقای خمینی میشنیدیم که البته تجلیلی از نهضت ملی ایران و از مصدق نبود، ولی مخالف آن هم نبود.»(2)

حضرت امام در گوشه ای از بیاناتشان در غفلتها و اشتباهات علما و رجال سیاسی در طول سلطنت سلسله پهلوی می فرمایند:

«قدرت دست دکتر مصدق آمد، لکن اشتباهات هم داشت. او برای مملکت می خواست خدمت بکند، لکن اشتباه هم داشت. یکی از اشتباهات این بود که آن وقتی که قدرت دستش آمد این را خفه اش نکرد (منظور شده است که تمام کند قضیه را، این کاری برای او نداشت آن وقت، هیچ کاری برای او نداشت، بلکه ارتش دست او بود، همه قدرتها دست او بود و این هم این ارزش را نداشت آن وقت، آن وقت این طور نبود که این یک آدم قدرتمندی باشد و مثل بعد که شد، آن وقت ضعیف بود و زیر چنگال او بود، لکن غفلت شد. غفلت دیگر این که مجلس را ایشان منحل کرد و یکی یکی وکلا را وادار کرد که بروید استعفا بدهید. وقتی استعفا دادند، یک طریق قانونی برای شاه پیدا شد و آن که بعد از این که مجلس نیست، تعیین نخست وزیر با شاه است، شاه تعیین کرد نخست وزیر را. این اشتباهی بود که از دکتر واقع شد و دنبال او این مرد را دوباره برگرداندند به ایران، به قول بعضی