مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 477

نمیدانستند.(1)

لکن در سال 1357 دکتر کریم سنجابی مواضع جبهه ملی را چنین اعلام و توجیه میکند:

مخالف استبداد بود (امام)، مخالف دولت وابسته به بیگانه بود. مخالف بی قانونی بود، مخالف تعدی بود. هر چند در صحبتها و اعلامیه ها تعریفی و تجلیلی از ما نبود، اما مبارزه اش در همان سمت بود و چیزهایی را می خواست که ما می خواستیم.»(2)

جبهه ملی در آغاز نسبت به نهضت، واکنشی تردید آمیز و مخالف ابراز کرد اما در شرف پیروزی انقلاب، علی الظاهر تمام آرمانهای دست نیافتنی خویش را در رهبری حضرت امام جست وجو می نمود.

جمع بندی نوع رفتار حضرت امام با این جریان را می توان چنین ارزیابی نمود که اولا، ضدیت آشکار نداشتن این جریان با دین علتی بود که باعث می شد برخورد حضرت امام با این گروه همچون نیم رخ چپ روشنفکری که تضاد آشکاری با دین داشت، با شدت و فقط از بعد دافعه ای نباشد.

ثانیه ایشان انتقادات جدی به این جریان داشتند و آن جا که حرکات و اعمال این گروه به سمت وابستگی و سرسپردگی و آب به آسیاب دشمن ریختن (چه در وجه استبدادی آن و چه در وجه استعماریش) یا ناسازگاری با اصول دینی می رفت، انتقادات ایشان لحن تندتر و شدیدتری به خود می گرفت و در مراحلی به خصوص آن جا که پای دین به میان می آمد، هیچ مسامحه ای از سوی امام در برخورد با این جریان دیده نمی شد و ایشان از ساحت جاذبه ای گذشته و از وجه دافعهای خویش با ایشان برخورد می کردند. به عنوان مثال در بحث دعوا بر سر عنوان مجلس خبرگان و مجلس مؤسسان، ایشان ضمن انتقاد به این جریان و تنبه دادن آنان به توجه و باور خود و پرهیز از غربزدگی و انجام اعمال