مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 487

شاید بتوان گفت مرحوم شهید دکتر بهشتی مثل اعلای خواست و توقع امام از علمای حوزه است. ایشان بزرگترین انتقاد را از افکار و آرای مرحوم دکتر شریعتی تحت این عنوان که در بعضی برداشتهایش از آیات قرآن و روایات، شیوه ای را دنبال می کند که ما آن را شیوه اصحاب رأی میگوئیم مطرح می کند، اما در عین حال با ذکر نقاط قوت شریعتی او را پیوند دهنده میان نسل جوان و روحانیت متعهد در یک راستای انقلابی و عامل جذب ایشان به سوی اسلام معرفی می نماید.(1)

نمونه ای از نحوه برخورد حضرت امام نیز به صورت ذیل است:

«آن گروه روشنفکر و دانشگاهی و محصلین جدید و آنها - ایدهم الله - آنهایی که خدمتگزارند برای اسلام، خداوند تأییدشان کند، من از آنها گلایه دارم، برای این که می بینم که در نوشته هایشان، بعضی نوشته هایشان، اینها راجع به فقها، راجع به فقه، راجع به علمای اسلام، راجع به فقه اسلام، اینها یک قدری زیاده روی کرده اند. یک قدری حرفهایی زده اند که مناسب نبوده است بزنند، اینها غرضی ندارند، من میدانم که غالبا اینهایی که برای اسلام می خواهند خدمت کنند نه این است که مغرض باشند و از روی سوءنیت حرفی بزنند، اینها اطلاعاتشان کم است. من هم اطلاعاتم از تاریخ کم است.»(2)

جمع بندی و نتیجه گیری

در مقاله حاضر، کلیت جریان روشنفکری در مقطع مبارزات انقلاب اسلامی و حول و حوش آن را به سه بخش تقسیم نمودیم.

ا- روشنفکری با گرایشهای چپ (مارکسیستی، توتالیتاریانیستی و انترناسیونالیستی)؛