مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 6

این دوره بوده اند.

٣- دوره میانه یا قرون وسطی این دوره از 500 میلادی آغاز می شود و تا 1500 میلادی ادامه می یابد. قرون وسطی اختصاص به تاریخ غرب دارد. غربیان نه تنها فرهنگشان، بلکه تقسیمات تاریخی خودشان را نیز بر جهان تحمیل کردند. از این رو می بینیم که تاریخ نویسان ایرانی نیز با عنوان «ایران دوره قدیم، وسطی و معاصر» کتاب می نویسند و حال آن که ما دوره وسطی نداریم. منظور ما از بیان این تقسیم بندی، جنبۀ فرهنگی موضوع است که برای دوره جدید ما سودمند می باشد.

فرهنگ شناسی غرب باستان

مردم در دوره باستان اروپا مثل همه جای دنیا دیندار بودند، یعنی فرهنگ و تمدن دینی داشتند؛ فرهنگ و تمدنی بر اساس اعتقاد به غیب. دین به معنای عام یعنی اعتقاد داشتن به غیب. قرآن کریم نیز می فرماید: «الذین یؤمنون بالغیب... گرچه در اسلام به همین خلاصه نمی شود ولی اولین شرط، این است.

مردم شناسان و جامعه شناسان نیز تعریف عام و وجه مشترک همه ادیان را در همین دانسته اند و تاریخ بشر از بدو پیدایش تاکنون گواه این حقیقت است، چه این تاریخ را مارکسیستها بنویسند، چه پوزیتیویستها و چه نئوسوسیالیستها. تمام کسانی که در حوزه علوم اسلامی قلم زده اند، پذیرفته اند که حتی انسانهای ناندرتال که میگویند نیمه میمون بوده اند، وقتی بقایایشان را به دست آوردند، دیدند که همراه آنان چیزهایی را به طور یکسان دفن می کرده اند که نشاندهنده اعتقاد به جهان پس از مرگ بوده است. همچنین در مورد انسان کرومانسون که محققان زیست شناسی، آن را جد انسان امروزی میدانند، نوع خواباندن مردگان و اشیاء همراهشان، بیانگر ارتباط آنها با عالم غیب بوده است.

ادیان نیز می گویند آدم ابوالبشر که اولین انسان است، اولین پیامبر هم هست؛ یعنی بشر با رسالت دینی در تاریخ متولد شده است، حتی گروه بسیاری از مارکسیستها که همه