مدرنیته، روشنفکری و دیانت صفحه 74

نظری. وقتی میگویم علوم عملی، مرادم آن چیزی است که امروزه از آن تعبیر به تکنولوژی میکنند به معنی فن آوری. یکی از معانی تکنولوژی و یا به تعبیر زبان فارسی فن آوری، علوم عملی است.

در واقع در اختیار نهادن قدرت طراحی و برنامه ریزی که هنر سوم علوم تجربی بود و قدرت پیش بینی حوادث آینده که هنر چهارم علوم تجربی بود، علوم عملی را پدید آوردند. علم عملی وقتی پدید می آید که من قدرت برنامه ریزی و ضبط و مهار جهان خارج از خودم را پیدا کنم.

٣- تولید صنعتی

بر اثر فن آوری و رشد تکنولوژی پدیده سومی برای انسان مدرن ظهور کرد که از آن تعبیر به صنعت می کنند.

صنعت در این جا معنای خاصی دارد. گاهی میگوییم صنعت و در مقابلش سه چیز دیگر می گذاریم. میگوییم کشاورزی، تجارت و خدمات هم غیر از صنعت هستند. همه حرفه ها را در جامعه می توان به این چهار گونه تقسیم کرد.

و مراد بنده از صنعت این معنی نیست. صنعت یعنی تجسم مادی علوم عملی و فن آوری صنعت در واقع هنگامی پدید می آید که انسان از علوم عملی برخوردار باشد. این شرط لازم پدید آمدن صنعت است و البته شرط کافی نیست. برای تحقق صنعت، شرط لازم این است که علوم تجربی و به تبع آن علوم عملی پیشرفته داشته باشیم، اما این فقط شرط لازم است و شرط کافی نیست.

برای این که ما شرط لازم و کافی را یکباره داشته باشیم باید چیز دیگری را در نظر آوریم و آن این است که قصد تغییر جهان را هم داشته باشیم. یک روانشناسی دگرگون سازی جهان هم باید در ما پدید آمده باشد و گرنه اگر من قصد تغییر جهان را نداشته باشم، اگر مهمترین عالم علوم تجربی و بزرگترین متخصص علوم کاربردی و عملی باشم باز هم یخچال و زیردریایی و... نمیسازم. برای این که اینها را بسازم و به صنعت روی بیاورم، لامحاله باید یک روانشناسی خاص در من پدید آمده باشد که آن