منطق ترجمه قرآن صفحه 107

نظر می رسد که این دو مطلب از هم جدا است؛ یعنی: «اثبات امکان ترجمه قرآن»، مقدم بر «جواز شرعی آن» است؛ ازاین رو، ما مبحث امکان ترجمه را مقدم می داریم و تحت عنوان مبنای وجودی ترجمه قرآن مورد بررسی قرار می دهیم و بعد از اثبات امکان ترجمه، مسئله جواز شرعی ترجمه قرآن را با مبانی فقهی ترجمه مورد بررسی قرار خواهیم داد:

اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه)

اشاره

در رابطه با مبانی وجودی ترجمه یا امکان ترجمه قرآن کریم دو دیدگاه ابراز شده است که هر کدام دلایلی را عنوان کرده اند:

الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن

برخی دانشمندان در گذشته و حال، به ویژه در مصر، (همچون رشید رضا) (1) با ترجمه قرآن مخالفت کرده و آن را غیر ممکن دانسته اند؛ این افراد، مهمترین دلایلی را که برای «عدم امکان ترجمه» اقامه کرده اند عبارتند از:

1. اعجاز قرآن مانع ترجمه آن؛ از سخنان برخی از دانشمندان استفاده می شود که آنان ترجمه را قرآن جدید به زبان دیگر می دانند که جایگزین اصل قرآن می شود و این مطلب را با «تحدّی» قرآن ناسازگار یافته اند.

دکتر بی آزار شیرازی در این مورد می نویسند:

علمای علوم قرآن و مفسران، برای عدم امکان جایگزینی ترجمه به جای قرآن به آیاتی استدلال کرده اند از جمله:

[ قُل لَّل-ِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنسُ وَ الْجِنُّ عَلَی أَن یَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْءَانِ لَایَأْتُونَ بِمِثْلِهِ ی وَ لَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا ]. (2)