منطق ترجمه قرآن صفحه 124

جواز ترجمه قرآن داده است؛ اگر چه ترجمه قرآن، را نمی توان قرآن نامید. (1)علمای زیادی از الازهر در این فتوا، با شیخ مصطفی مراغی، همراهی کرده اند. (2)

ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن

اشاره

همانطور که گذشت: ذهنیت مسلمانان در صدر اسلام، موافق ترجمه قرآن بود و عملاً اقدام به ترجمه آیات می شد که نمونه های آن در ترجمه «سلمان» و «نامه های پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم » گذشت، (3) و در ادامه این سیر، صدها ترجمه کامل و ناقص از قرآن شکل گرفت و منتشر شد؛ ولی بعد از مدتی فتوای «خواندن ترجمه قرآن در نماز» توسط «ابوحنیفه» موجب بروز اختلافات شد و موافقت ها و مخالفت هایی را برانگیخت؛ (4)ولی این اختلافات، بیشتر در مورد قرائت «حمد» در نماز بروز کرد. تا اینکه در اوایل قرن بیستم میلادی، مسئله ای سیاسی و استعماری در روند ترجمه قرآن پدیدار گشت، که موجب مخالفت های جدّی با ترجمه قرآن به زبان های غیر عربی گشت، به طوری که علمای الازهر را به واکنش واداشت.

برخی از نویسندگان، داستان را اینگونه گزارش کرده اند که در سال 1926م. یکی از علمای مسلمان شوروی سابق به نام شیخ احسن شاه افندی احمد، نامه ای به محمد رشید رضا نوشت که نسبت به تلاش ترکان شوروی برای ترجمه قرآن و جایگزینی آن به جای قرآن در کشورهای مسلمان نشین «شوروی سابق» اعلام خطر کرد و از علمای «الازهر» استمداد طلبید. (5)

1- (1) . حدث الاحداث، شیخ محمد سلیمان، ص 33 - 35 و ترجمه القرآن و نصوص العلماء، الشیخ محمود الشلتوت، مجله الازهر، ش 7، ص 123 - 124 و قرآن ناطق، همو، ج 1، ص 57.
2- (2) . حدث الاحداث، شیخ محمد، سلیمان، ص 40 و التفسیر والمفسرون فی ثوبه القشیب، ج 2، ص 143 - 146.
3- (3) . به مبحث دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه قرآن مراجعه کنید.
4- (4) . المبسوط، السرخسی، ج 1، ص 37 و قرآن ناطق، ج 1، ص 108 به بعد.
5- (5) . مجله المنار، 29 ربیع الاخر، 1326 ق، ص 268 - 274 (پاسخ رشید رضا را چاپ کرد)، قرآن ناطق، ج 1، ص 130.