منطق ترجمه قرآن صفحه 138

باید انجام شود؟ (1)پاسخ پرسش نخست: در مورد قرآن سه موضوع تصور می شود:

الف) مکتوب و نوشته قرآن که به صورت کتاب در اختیار ماست؛

ب) آنچه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از جبرئیل دریافت کرده و به طور شفاهی برای یاران خود بازگو نموده و به صورت متواتر به ما رسیده است؛ یعنی: حافظان قرآن و مسلمانان در طول اعصار، آن نسل به نسل حکایت کرده اند؛

ج) قرائت های مختلف قرآن که در طول اعصار بر اساس اختلاف قاریان (به خاطر نقل یا اجتهادات شخصی یا اختلاف لهجه یا (2)...) بوجود آمده است.

در حقیقت، آنچه که قرآن است، همان قسمت «ب» (قرآن شفاهی) است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بازگو کرده و به صورت متواتر به ما رسیده است؛ اما نوشته های قرآن، حاکی از خودِ آیات قرآن است و قرائت ها نیز غیر از قرآن است، که لازم است اعتبار آن ها به صورت تک تک مورد بررسی قرار گیرد.

پاسخ پرسش دوم

قرائت های هفتگانه تا چهاردهگانه، همگی اخبار «آحاد» هستند و نمی توانند قرآنِ حقیقی را ثابت کنند؛ (3) قرآن به وسیله «تواتر» اثبات می شود که یقین آور است؛ پس اگر قرائت «حفص از عاصم» مشهور شده و در مجالس و تفاسیر مبنا قرار گرفته است، نه

1- (1) . قاریان قرائت های هفتگانه مشهور عبارتند از: نافع بن ابی نعیم، عبداللّه بن کثیر، عاصم، حمزه بن حبیب زیّات، کسائی، ابوعمرو بن علاء بصری، عبداللّه بن عامر دمشقی و در مورد قراء عشره سه نفر اضافه می شوند: خلف، یعقوب بن اسحاق، ابوجعفر یزید بن قعقاع و در مورد قراء اربعه عشر چهار نفراضافه می شوند: حسن بصری، ابن محیصن، یحیی بن مبارک، شنبوذی، (نک: پژوهشی در تاریخ قرآن، دکتر سیدمحمدباقر حجتی، ص 227 به بعد و نیز کتاب هایی که در مورد قرائات نوشته شده است).
2- (2) . نک: پژوشی در تاریخ قرآن، دکتر سید محمد باقر حجتی، ص 227 - 307.
3- (3) . نک: البیان فی تفسیر القرآن، السید ابوالقاسم الخوئی، ص 149