منطق ترجمه قرآن صفحه 149

زیبایی های قرآن را به تصویر می کشد.

برای مثال: آیه [ إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ ] (1) و نیز در آیه: [ ...أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَل-ِنُّ الْقُلُوبُ ] (2) و مانند آن ها با قاعده بلاغی «تقدیم ما حقّه التاخیر یفید الحصر» معنای جدیدی پیدا می کند؛ یعنی: هنگامی که «ایاک» که مفعول «نعبد» است و به طور طبیعی می باید بعد از فعل آید؛ ولی قبل از فعل آمده موجب انحصار در کلام می شود؛ ازاین رو، در ترجمه، واژه «فقط» می آوریم و می نویسیم: «فقط تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می جوییم».

7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن

توجه به «تضمین» و پذیرش یا عدم پذیرش آن در ترجمه قرآن نقش مهمی دارد.

تضمین آن است که فعل یا حرفی، معنای فعل یا حرف دیگری را داشته باشد؛ تضمین در «نحو» و «بلاغت» مطرح است و برخی از مفسران قرآن نیز از آن استفاده کرده (3) و برخی واژه شناسان درموارد متعددی آن را یادآور شده اند.

برای مثال در مورد آیه [ ...وَ إِذَا خَلَوْا إِلَی شَیَطِینِهِمْ... ]، (4) در مورد فعل «خلو» که با «الی» آمده است، برخی تضمین در «فعل» کرده اند و آن را به معنای «ذهبو» یا «اصغو» دانسته اند وبرخی تضمین در «حرف» کرده اند و «الی» را به معنای «باء» یا «مع» گرفته اند.

زرکشی تاکید می کند که «تضمین فعل در آیه مزبور بهتر است». (5)و نیز مثال مشهور: «رغب عن»، به معنای «روی گرداندن از چیزی» و «رغب فی» به معنای «میل پیدا کردن به چیزی».

1- (1) . حمد، 5
2- (2) . رعد، 28
3- (3) . نک: الکشاف، الزمخشری، ج 1، ص 115 و بدائع الفوائد، ج 2، ص 21.
4- (4) . بقره، 14
5- (5) . البرهان فی علوم القرآن، الزرکشی، ج 3، ص 390