منطق ترجمه قرآن صفحه 155

ردیف نام سوره شماره آیه واژه معناناشده متن آیه47نبأ29 ضمیر «ه»وَکُلَّ شَیءٍ أَحْصَیْنَاهُ48 نازعات 30 ضمیر «ها»وَالأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحَاهَا49 نازعات 32 ضمیر «ها»وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا50 انشراح 8فاءوَإِلَی رَبِّکَ فَارْغَب51 توحید 1هوقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات):

گاهی یک لفظ در زبان مبدأ و مقصد به یک صورت نوشته می شود، اما دارای دو معنا است که موجب اختلاط دو زبان و اشتباه مخاطب در فهم معنا می شود، عدم توجه به این مطلب باعث بروز خطا و موجب لغزش مترجم می شود.

برای مثال: لفظ «طوفان» در سرگذشت حضرت نوح علیه السلام [ ...فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ... ] (1) و در سرگذشت موسی علیه السلام : [ فَأَرْسَلْنَا عَلَیْهِمُ الطُّوفَانَ وَالْجَرَادَ... ]؛ (2) به عنوان یک عذاب الاهی آمده است؛ این واژه به عربی، به معنای «سیلاب» است؛ (3) ولی در فارسی به معنای «تندباد» است؛ اما برخی از مترجمان به این مطلب مبنایی توجه ننموده و به ریشه یابی و جداسازی لغت مشابه دو زبان توجه نکرده اند؛ ازاین رو، واژه «طوفان» عربی را در ترجمه فارسی آورده اند در حالی که مخاطب فارسی زبان از این واژه معنای «تندباد» می فهمد که مقصود آیه نیست. (4)مکارم شیرازی: مثال: [ فَأَرْسَلْنَا عَلَیْهِمُ الطُّوفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ... ]؛ (5) «سپس [بلاها را

1- (1) . عنکبوت، 14
2- (2) . اعراف، 133
3- (3) . نک: المفردات الراغب، ماده طوف
4- (4) . در مبحث «نقش دانش های مترجم در ترجمه قرآن» مثال های متعددی در این مورد می آوریم.
5- (5) . اعراف، 133