منطق ترجمه قرآن صفحه 164

سوره را به یکدیگر مربوط می سازند؛ وی سپس از واژه «تقوی» به عنوان محور سوره بقره یاد می کند. (1)بی آزار شیرازی نیز یادآورد شده است:

«کشف و توجه به کلمات محوری به مترجم و مفسّر کمک خواهد کرد که به ارتباط آیات و ترجمه و تفسیر پیوسته دست یابد»؛ (2)

5 . توجه به بطون قرآن

مشروح این مطلب، ذیل عنوان «مبانی زبانشناختی» بیان خواهد شد؛

6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن

در تعدد تفاسیر و ترجمه های یک آیه

در این مورد نیز ذیل عنوان «مبانی ادبی ترجمه قرآن» (مبحث استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا) مطالبی بیان شده است.

ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن

اشاره

همانطور که در مبحث مبانی تفسیری قرآن گذشت: «قرآن»، کلامی است الاهی و براساس حکمت که یکی از منابع تفسیر آن «عقل» است، «قرآن کریم» در عرض «عقل» هر دو، حجت های الاهی بر بشر هستند، که حجیّت قرآن، به وسیله اعجاز آن اثبات می شود و حجیّت عقل ذاتی است؛ هر چند که آیات (3) و احادیث (4) نیز، بدین مطلب رهنمون شده اند؛ بنابراین، تفسیر قرآن نمی تواند مخالف برهان های عقلی

1- (1) . مطالب ایزوتسو، در مبحث «مبانی زبانشناختی ترجمه» خواهد آمد.
2- (2) . قرآن ناطق، ج 1، ص 312
3- (3) . نک: آیاتی که انسان را به تدبّر و تعقل فرا می خواند مثل: انبیاء، 10، یوسف، 2، ص، 29 و... .
4- (4) . عن الکاظم علیه السلام : یا هشام: ان اللّه علی الناس حجّتین: حجه ظاهره و حجه باطنه فاما الظاهره فالرسل و الانبیاء و الائمه و امّا الباطنه، فالعقول؛ (کافی، کلینی، ج 1، ص 6).