منطق ترجمه قرآن صفحه 174

هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن

اشاره

شناخت زبان هر متن، کلید فهم آن است: بنابراین، برای فهم و تفسیر و ترجمه قرآن، لازم است که زبان قرآن را بشناسیم و ویژگی های آن را دریابیم تا بر مبنای این شناخت، تفسیر و ترجمه ای نیکو از آن ارائه کنیم.

هر چند که آشنایی با لغت و ادبیات عرب، شرط لازم هر مفسر و مترجم است که در مبحث شرایط مترجم بدان اشاره خواهیم کرد؛ ولی در اینجا مقصود از «زبان قرآن» چیست؟

واژه «زبان» چند معنا و کاربرد دارد و تعاریف مختلفی برای آن شده است از جمله:

الف) اندام ماهیچه ای و متحرک داخل دهان که مهمترین ابزار گویایی است (1)(معنای لغوی)؛

ب) گفتار مخصوص یک ملت یا جماعت مثل زبان فارسی و انگلیسی؛ (2)ج) زبان یکی از توانایی های ذهن انسان، برای ایجاد ارتباط و انتقال پیام است که تکلم و گفتار، نمود آوایی و ظهور خارجی این توانایی است؛ (3)د) از «سوسور» زبان شناس مشهور نقل شده که است «زبان مجموعه» (ساختار، سیستم: erutcartS ) به هم پیوسته ای از نشانه هاست که اجزای آن به یکدیگر وابستگی تام دارند و ارزش هر واحدی تابع وضع ترکیبی آن است. (4)زبان، از کارکردهای مختلفی برخوردار است از جمله: توصیف حقایق، تبیین علّی - معلولی پدیده ها، فعل گفتاری، ترسیم احساسات درونی انسان، نقل تجارت، اندوخته ها و فرهنگ گذشتگان، پیوند مستمر میان گذشته و آینده و... که نقش پایه ای

1- (1) . نخستین فرهنگ الفبایی قیاسی زبان فارسی، مهشید مشیری، ص 534.
2- (2) . لغت نامه دهخدا، علی اکبر دهخدا، ص 11130
3- (3) . زبان و تفکر، محمدرضا باطنی، ص 112
4- (4) . نقل از: مبانی زبان شناسی، ابوالحسن نجفی، ص 8