منطق ترجمه قرآن صفحه 178

توجه کرده اند و اخیراً این پدیده، مورد توجه زبانشناسان و نشانه شناسان بزرگ قرار گرفته است، از جمله پروفسور توشیهیکو ایزوتسو مترجم ژاپنی قرآن و استاد دانشگاه مک گیل کانادا، تحقیق مفصلی در این مورد انجام داد، که تحت عنوان «خدا و انسان در قرآن» با ترجمه احمد آرام چاپ شده است، و نیز دکتر بی آزار شیرازی در جلد اول «قرآن ناطق» این مسئله را مورد تاکید قرار داده و توجه به این کلمات را از شرایط مترجم قرآن شمرده است. (1)پروفسور «ایزوتسو» واژگان این بحث را اینگونه تعریف می کند:

کلمات کلیدی: کلماتی که نقشی واقعاً قطعی در ساختن جهان بینی تصوری قرآن دارند، به نام کلمات یا اصطلاحات کلیدی قرآن می نامیم؛ از قبیل کلمات: اللّه، اسلام، پایمان، کافر، نبی و رسول. (2)مثال:

1. واژه «کفر» در اصل به معنای «پوشاندن» است؛

2. این واژه به معنای «انسان های ناسپاس» به کار رفته است، چون چشم خود را در برابر نعمت ها می بندند، این معنای کفر در برابر «شکر» است؛

3. واژه «کفر» تحت تأثیر واژه «ایمان» و در ارتباط با کلمه «اللّه» قرار می گیرد و معنای ناسپاسی به عنایت الاهی پیدا می کند (این مرحله نخست گسترش معنایی این کلمه در قرآن است)؛

4. واژه «کفر»، کم کم در قرآن به معنای نفی ایمان و ناباوری نزدیک می شود و دیگر ضد شکر نیست، بلکه ضد «آمن» است و کافر در برابر مومن قرار می گیرد (مرحله دوم گسترش معنایی کفر در قرآن).