منطق ترجمه قرآن صفحه 181

آن تکیه شده و با تمام موضوعات مورد بحث سوره، کاملاً در ارتباط است.

کشف و توجه به کلمات محوری به مترجم و مفسّر کمک خواهد کرد که به ارتباط آیات و ترجمه و تفسیر پیوسته دست یابد. (1)

بررسی

توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری، یک اصل در فهم معانی واژگان و امری لازم برای تفسیر و ترجمه است و همانطور که در مقدمه بحث توضیح داده شد: این مطلب مورد توجه در آثار لغت شناسان قرآن، مثل «مفردات راغب اصفهانی» بوده است؛ هر چند که به نام کلمات کلیدی، محوری و کانونی نامیده نشده اند ولی اصل مطلب را توجه کرده اند که معنای لغوی کلماتی مثل «کافر» با معنای اصطلاحی آن تفاوت دارد.

این مطلب نیز صحیح است که تا حد امکان، تلاش شود که برخی از واژگان کلیدی قرآن در ترجمه حفظ شود؛ واژگانی مثل «کافر»، «مؤمن» و «ایمان» که در ترجمه های فارسی، معمولاً به همان صورت باقی می ماند، چرا که ترجمه آن ها بسیار مشکل است و گاهی ترجمه یک کلمه مانند واژه «اللّه»، چند جمله می شود «ذاتِ دارای تمام صفات کمال و جمال که تمام موجودات سرگشته اویند و به او پناه می برند و...». (2)اما همه این مطالب، بدان معنا نیست که این واژگان به هیچ زبانی قابل ترجمه نیستند؛ بلکه ترجمه آن ها مشکل و طولانی خواهد شد؛ بنابراین، درموارد ضرورت، لازم است از معادل های نسبتاً گویا استفاده شود مثل واژه «خدا» در برابر «اللّه» که جنبه