منطق ترجمه قرآن صفحه 233

می توانند تا دو سال به کودکان خود شیر دهند، البته مدت دو سال شیر دادن، واجب نیست؛ بلکه دو سال، برای کسانی است که بخواهند دوران شیرخوارگی کودک خود را کامل کنند.

این نکته، هم از خود آیه مزبور استفاده می شود که می فرماید: [ ...لِمَنْ أَرَادَ أَن یُتِمَّ الرَّضَاعَهَ... ] ؛ «برای کسانی که بخواهند دوران شیرخوارگی را تکمیل کنند». و هم از روایات اهل بیت علیهم السلام که حدّاقل مدت شیرخوارگی را بیست و یک ماه تعیین کرده اند (1)و مفسران قرآن نیز به این نکته تصریح کرده اند؛ (2) حتی در احادیث ذکر شده است که این شیردادن حق مادران است؛ اما زنان آزاد بر این کار مجبور نمی شوند؛ (3) اما عجیب این است که مترجم محترم (استاد فولادوند) در ترجمه آیه فوق از واژه [باید] استفاده کرده است که در مورد احکام به معنای واجب بودن است.

2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن

اشاره

مقصود از علوم تجربی، دانش هایی هستند که از راه حسّ و تجربه بدست می آیند و به دو شاخه «علوم طبیعی» (همچون: فیزیک، شیمی، پزشکی) و «علوم انسانی» (همچون: جامعه شناسی و...) تقسیم می شود.

آگاهی مترجم قرآن از این علوم، تا آنجا که مربوط به فهم و تفسیر آیات علمی قرآن می شود؛ نقش به سزایی در ترجمه قرآن دارد؛ یعنی: همانطور که در عصر کنونی، تفسیر علمی قرآن مورد توجه قرار گرفته است و مفسران بزرگ از آن بی نیاز نیستند؛ این مطلب در ترجمه قرآن نیز مؤثر است.

البته در تفسیر علمی قرآن، افراط و تفریطهایی صورت گرفته است و گاهی برخی

1- (1) . وسائل الشیعه، ج 15، ص 177 (باب اقل مده الرضاع و اکثره) حدیث 2 و 5
2- (2) . نمونه، ج 2، ص 187، چاپ سی ام، 1377 ش
3- (3) . نک: صافی، ج 1، ص 260، فیض کاشانی، مؤسسه الاعلمی، بیروت.