منطق ترجمه قرآن صفحه 24

قرن چهارم هجری

اشاره

از این قرن، چند ترجمه گزارش داده شده، یا احتمال داده شده که منسوب به این قرن باشند از جمله:

1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی)

اشاره

این ترجمه از قدیمی ترین ترجمه های موجود است که ترجمه قرآن به همراه خلاصه «تفسیر طبری» و یا برگرفته از تفسیر طبری است که در زمان نوح سامانی (350 - 365 ق.) به وسیله علمای ماوراء النهر به فارسی ترجمه شده است و تاکنون سیزده نسخه از آن شناسایی گردیده است.

این کتاب، در سال 1329 ش / 1279 ق .، به اهتمام آقای حبیب یغمایی با سایر نسخه ها مقابله و تصحیح و در چهار جلد چاپ شده است. (1)در مقدمه کتاب آمده است:

این کتاب، تفسیر بزرگ است از روایت محمد بن جریر طبری قدس سره ترجمه کرده به زبان پارسی، این کتاب چهل مصحف بود به تازی، بیاوردند سوی امیر منصور بن نوح، پس دشوار آمد بر وی خواندن آن.... علمای ماوراء النهر را گرد کرد، از ایشان فتوا کرد که روا باشد که ما این کتاب را به زبان پارسی گردانیم؟ گفتند: روا باشد خواندن و نبشتن تفسیر قرآن به پارسی، مر آن کس را که او تازی نداند... . (2)البته برخی تاریخ پژوهان حدود ترجمه طبری را سال 352 ق . دانسته اند، (3) و برخی از صاحب نظران برآنند که ترجمه تفسیر طبری، به غلط به این نام مشهور شده است، بلکه بهتر است آن را «ترجمه و تفسیر رسمی» یا «تفسیرنامه فارسی» دستگاه سامانیان بنامیم.

دکتر آذرتاش آذرنوش در مورد ترجمه فوق می نویسد:

1- (1) . قرآن ناطق، ج 1، ص 141
2- (2) . ترجمه تفسیر الطبری، ج 1، ص 5 - 6
3- (3) . دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ج1، ص538 - 539 مقاله، ترجمه تفسیر الطبری، جویا جهان بخش.