منطق ترجمه قرآن صفحه 253

است؛ یعنی: گفته اند: «از آن خارج خواهید شد»؛ ولی معنای صحیح آن است که ترجمه کنند: «از آن بیرون آورده می شوید».

4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن

ترجمه قرآن، خلاصه ای از تفسیر آن است؛ بنابراین از طرفی عدم توجه به تفسیر، سبب می شود که مترجم راه خطا برود و برخی مطالب و اهداف قرآن بخوبی به زبان مقصد منتقل نسازد.

از طرف دیگر، مترجم باید مواظب باشد که در مواردی که یک جمله چند تفسیر مختلف دارد و هیچکدام از آن ها قطعی نیست، آیه را طوری تفسیر کند که با همه دیدگاه های تفسیری سازگار باشد، یا برخی از دیدگاه ها را نفی نکند.

از سوی دیگر نیز باید مواظب باشد که تهافتی بین تفسیر مورد قبول او با ترجمه پیش نیاید.

هنگامی که به برخی از ترجمه ها نظر می کنیم، این اشکالات را فراوان می بینیم؛ این موضوع نشان دهنده اهمیت و نقش «تفسیر» در ترجمه است و اینکه: مترجم قرآن حتماً باید مفسّر نیز باشد؛ اینک به برخی مثال ها توجه کنید:

1. در ترجمه استاد فولادوند در مورد آیه 12 سوره «طلاق» می خوانیم:

[ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَوَ تٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ... ]؛

«خدا همان کسی است که هفت آسمان و همانند آن ها هفت زمین آفرید».

مفسران در مورد تعبیر «مثلهن» چند احتمال داده اند:

الف) همانند بودن آسمان ها و زمین در تعداد (هفت)؛ (1) این همان احتمالی است که استاد فولادوند براساس آن آیه را ترجمه کرده است؛