منطق ترجمه قرآن صفحه 264

رساندن معانی است» (1) که برخی آن را «علم» و برخی دیگر «هنر» و برخی «فن» دانسته اند؛ (2)ب) روش: مقصود از روش، مولفه های تأثیرگذار در فرایند ترجمه هستند؛ مثل نوع گزینش و چینش واژه ها و جمله ها که نتیجه آن، گونه خاصی از ترجمه را بوجود می آورد؛ (3)ج) سبک: منظور از سبک ترجمه، عوامل تأثیرگذار در ترجمه، همچون: هدف مترجم، گرایش کلامی، نوع مخاطب، زبان ترجمه و آهنگ آن است که به ترجمه، رنگ ویژه ای می دهد و البته هر سبک ترجمه می تواند در قالب یکی از روش های ترجمه تبلور یابد؛

د) قرآن: مقصود کتاب الاهی مسلمانان است که در این نوشتار، محور اصلی است؛ اما مباحث روش شناختی ترجمه، فراگیرتر از چارچوب قرآن خواهند بود.

پیشینه و کتابشناسی

ترجمه قرآن، سابقه ای دیرینه دارد و آغاز آن، به زمان صدر اسلام می رسد که «سلمان فارسی» اقدام به ترجمه بخشی از قرآن کرد؛ (4) اما مبحث روش شناسی ترجمه های

1- (1) . برای ترجمه، معانی لغوی و اصطلاحی متعددی ارائه شده است که ذکر آن ها درخور این مقاله نیست؛ (ر.ک: لطفی پور ساعدی، کاظم، درآمدی به اصول و روش ترجمه، ص 66 و نیز: نجار، علی، اصول و مبانی ترجمه قرآن، ص 19 و... .
2- (2) . ر.ک: بی آزار شیرازی، عبدالکریم، قرآن ناطق / 1، ص 33 و نیز مجموعه مقالات کنفرانس بررسی مسائل ترجمه، دانشگاه تبریز، 1369 ش.
3- (3) . مولفه های تأثیر گذار در روش ترجمه، در مباحث بعدی که روش های ترجمه بیان می شود، روشن تر می شود.
4- (4) . السرخسی، المبسوط، شرح الکافی، ج 1، ص 137 و نیز: شواخ اسحاق، علی، معجم مصنفات القرآن، جزء دوم، ص13.