منطق ترجمه قرآن صفحه 266

4. آقای محمد عبدالغنی حسن، در «کتاب فن ترجمه در ادبیات عرب» از آقای «زیّات» نقل می کند که: وی علاوه بر دو روش «یوحنا بن بطریق» و «حنین بن اسحاق» در ترجمه، روش سومی را پیشنهاد می کند که در ترجمه های خود نیز از همان روش پیروی کرده است که تلفیقی است از این دو روش و از محاسن هر دو برخوردار است؛ بلکه دارای مزیّت انتقال همان احساس و درک عاطفی ای است که نویسنده و شاعر اصلی از آن برخوردار بوده (و در ترجمه منعکس می شود).

ایشان روش خود را اینگونه تشریح می کند:

در مرحله نخست، متن را دقیقاً با همان ترتیبی که در زبان اصلی آمده است به عربی برمی گردانم؛

در مرحله دوم، بر اساس قوانین صرف و نحو ادبیات عربی، جمله سازی می کنم؛

در مرحله سوم، روح و احساس مولف را در متن عربی منعکس می سازم. (1)5 . دکتر ذهبی، در کتاب «التفسیر والمفسرون»، ترجمه را به دو روش تقسیم می کند:

الف) ترجمه حرفی که همان ترجمه تحت اللفظی است؛

ب) ترجمه تفسیری. (2)6 . دکتر عقیقی بخشایشی، در کتاب «طبقات مفسران شیعه» (چاپ 1371 ش.)، بحث مبسوطی در مورد ترجمه قرآن دارد و در آن، روش های ترجمه قرآن را به دو نوع تقسیم می کند: ترجمه «کلمه به کلمه» (یا تحت اللفظی) و «ترجمه آزاد»، و نوع نخست را بازگو کننده معانی پرمحتوای قرآن نمی دانند و احتیاط می کنند که از نوع دوم ترجمه در قرآن استفاده شود. (3)7. آقای بی آزار شیرازی در کتاب «قرآن ناطق» (چاپ 1376 ش.)، روش های

1- (1) . فن ترجمه در ادبیات عربی، محمد عبدالغنی حسن، ترجمه دکتر عباس عرب، ص 2 - 41.
2- (2) . التفسیر والمفسرون، ج 1، ص 22 - 29
3- (3) . عقیقی بخشایشی، طبقات مفسران شیعه، ج 1، ص 148