- درآمد 1
- اهداف 1
- ویژگی ها 2
- سپاسگزاری 4
- اشاره 7
- درآمد 7
- ریشه یابی واژه ترجمه 8
- کاربردهای واژه ترجمه 9
- معنای اصطلاحی ترجمه 11
- بررسی 13
- ارکان ترجمه 15
- ابعاد ترجمه 15
- نظریه ترجمه 16
- کتابشناسی ترجمه 17
- معرفی یک اثر ارزشمند 18
- درآمد 19
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 20
- قرن نخست هجری 20
- قرن دوّم هجری 22
- قرن سوّم هجری 23
- قرن چهارم هجری 24
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 24
- اشاره 24
- اشاره 24
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 25
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 27
- قرن پنجم هجری 28
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 28
- 3. بخشی از تفسیری کهن 28
- اشاره 28
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 29
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 30
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 32
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 32
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 32
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 33
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 33
- قرن ششم هجری 34
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 34
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 34
- اشاره 34
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 35
- 3. قرآن شماره 4 37
- 4. تفسیر بصائر یمینی 37
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 38
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 38
- قرن هفتم هجری 39
- قرن هشتم هجری 39
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 39
- قرن نهم هجری 40
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 40
- اشاره 40
- قرن دهم هجری 41
- 3. قرآن مترجم شماره 146 41
- 4. قرآن مترجم شماره 255 41
- 2. قرآن مترجم شماره 137 41
- اشاره 41
- 2. ترجمه مخدوم نوح 42
- 3. تفسیر منهج الصادقین 42
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 42
- قرن یازدهم هجری 43
- اشاره 43
- 2. قرآن مترجم شماره 170 43
- 3. قرآن مترجم شماره 110 43
- 1. قرآن مترجم شماره 585 43
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 44
- 7. قرآن مترجم شماره 111 44
- 9. قرآن مترجم شماره 175 44
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 44
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 44
- قرن دوازدهم هجری 45
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 45
- اشاره 45
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 46
- اشاره 46
- 3. قرآن مترجم شماره 116 46
- 2. قرآن مترجم شماره 323 46
- قرن سیزدهم هجری 46
- 1. تراجم استرآبادی 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 47
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 47
- 4. قرآن مترجم شماره 208 47
- اشاره 48
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 48
- قرن چهاردهم هجری 48
- اشاره 52
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 52
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 53
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 55
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 57
- اشاره 60
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 60
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 63
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 63
- اشاره 63
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 64
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 65
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 66
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 67
- اشاره 69
- جدول ترجمه های روسی 70
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 71
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 71
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 71
- اشاره 71
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 72
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 72
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 72
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 73
- اشاره 73
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 73
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 73
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 74
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 74
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 75
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 76
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 77
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 77
- اشاره 77
- الف) ترجمه سواحلی 78
- ج) زبان الهوسا 79
- اشاره 80
- اشاره 80
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 80
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 82
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 84
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 86
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 88
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 90
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 96
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 97
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 101
- اشاره 103
- درآمد 103
- تاریخچه و کتابشناسی 104
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 104
- اشاره 104
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 107
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 107
- اشاره 107
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 111
- اشاره 111
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 112
- جمع بندی 114
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 115
- اشاره 115
- اشاره 115
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 115
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 117
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 124
- اشاره 132
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 132
- احکام فقهی ترجمه قرآن 135
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 137
- اشاره 137
- پاسخ پرسش دوم 138
- پاسخ پرسش سوم 139
- اشاره 140
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 140
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 140
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 140
- اشاره 140
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 140
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 141
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 142
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 146
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 148
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 149
- اشاره 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 151
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 155
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 156
- اشاره 157
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 157
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 160
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 161
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 162
- 5 . توجه به بطون قرآن 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 164
- اشاره 164
- اشاره 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 166
- بررسی 167
- ب) جبر و اختیار 169
- اشاره 169
- د) امامت و عدل 171
- اشاره 171
- ج) عصمت پیامبران الاهی 171
- تذکر مهم 173
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 174
- اشاره 174
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 175
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 175
- اشاره 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 177
- کلمات کانونی 179
- کلمات محوری 180
- بررسی 181
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 182
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 183
- 7. انتخاب زبان مقصد 184
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 185
- اشاره 185
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 185
- اشاره 189
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 189
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 189
- اشاره 189
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 190
- اشاره 190
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 190
- 2. امانت در ترجمه 192
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 193
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 195
- 5 . اختصار در ترجمه 195
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 197
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 199
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 200
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 201
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 203
- اشاره 203
- بررسی 205
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 205
- اشاره 206
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 206
- اشاره 207
- بررسی 207
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 207
- بررسی 208
- منابع جهت مطالعه بیشتر 210
- اشاره 211
- پیشینه 211
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 212
- نخست: شرایط عام مترجم 212
- اشاره 212
- اشاره 212
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 212
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 213
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 213
- 1. روشمندی در ترجمه 214
- ب) شرایط کمال مترجم 214
- اشاره 214
- 3. تمرین و ممارست 215
- 2. توانایی نویسندگی 215
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 216
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 216
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 217
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 219
- اشاره 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 219
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 226
- درآمد 228
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 228
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 229
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 233
- اشاره 233
- «منی» از نظر علم پزشکی 234
- 2. صلب 240
- 3. ترائب 242
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 248
- درآمد 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 253
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 256
- اشاره 256
- اشاره 263
- درآمد 263
- مفهوم شناسی 263
- پیشینه و کتابشناسی 264
- بررسی 267
- نخست: روش های ترجمه قرآن 270
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 270
- اشاره 270
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 270
- اشاره 270
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 271
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 271
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 271
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 271
- ز) ترجمه های هنری 271
- یک: روش های ترجمه 272
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 272
- اشاره 272
- اشاره 273
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 273
- بررسی 274
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 277
- بررسی 278
- اشاره 279
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 279
- بررسی 281
- سبک های ترجمه 281
- بررسی 282
- اشاره 282
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 282
- الف) ترجمه برای عموم مردم 283
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 283
- ب) ترجمه تخصصی 283
- بررسی 284
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 285
- اشاره 285
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 285
- ب) ترجمه به زبان فنی 286
- بررسی 286
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 287
- اشاره 287
- بررسی 288
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 289
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 289
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه غیر معتبر 291
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 291
- ب) ترجمه معتبر 292
- بررسی 292
- اشاره 293
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 293
- 1. ترجمه منظوم 293
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 293
- ب) ترجمه های هنری 293
- 2. ترجمه آوایی 294
- بررسی 295
- یادآوری 295
- منابع جهت مطالعه بیشتر 297
- اشاره 299
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 299
- اشاره 299
- درآمد 299
- الف) نقد و بررسی خاص 300
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 300
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 300
- ب) نقد و بررسی عام 300
- اشاره 300
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 301
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 302
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 313
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 313
- اشاره 313
- اشاره 313
- یادآوری 314
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 314
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 320
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 320
- 2. تقلید 321
- اشاره 321
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 321
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 321
- اشاره 322
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 322
- اشاره 329
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 342
- اشاره 343
- اشاره 343
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 344
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 344
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 352
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 357
- اشاره 357
- الف) واژگان 358
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 361
1. افراط در حفظ امانت، موجب می شود تا گاهی مضمون و پیام اصلی کلام به مخاطب القا نشود؛ بلکه او مطلب را به صورت ناقص و یا مبهم در یابد و اینجاست که در حقیقت، مترجم از مراد خدا دور خواهد شد؛ برای مثال در آیه 12 سوره «ممتحنه»، عبارت [ بَیْنَ أَیْدِیهِنَّ وَ أَرْجُلِهِنَّ ] اشاره به «پیش رو و پیش پا» است و ترجمه تحت اللفظی: «میان دستهاشان و پاهاشان» نارسا و ناقص می نماید؛
2. گاهی یک کلمه معادل (خصوصاً در ترجمه قرآن) گویای مطلب نیست؛ ازاین رو لازم است تا توضیح مختصری در پرانتز اضافه شود و یا مفهوم جمله با عبارت دیگر بیان شود؛ ولی در این نوع ترجمه این نکته رعایت نمی شود؛
3. این نوع ترجمه، معمولاً دور از فهم خواننده است؛ چرا که غالباً قواعد صحیح جمله بندی فارسی در آن رعایت نمی شود و گاهی بدون حرف ربط و نسبت حکمیه است؛ (1) همانطور که در ترجمه فوق مشاهده شد در جمله آخر آن، فعل «فرو فرستاد» قبل از مفعول آمده است؛
4. این روش ترجمه، موجب تشویش در فهم مراد و گاهی خیانت در امانت است، چون موجب تغییر کامل معنا می شود؛ (2)5 . به کلمات کلیدی، محوری و اصطلاحی قرآن و جایگاه آن معانی توجه کافی نمی شود و خواننده، در معنای لغوی محصور می ماند؛ (3)6 . در این شیوه ترجمه، به نگارش نوشتن یک نوع زبان نامفهوم مبادرت می شود که به تغییر معنای پیام و تغییر ساختار زبان مقصد منجر خواهد شد؛ این امر ناشی از عدم آشنایی مترجم به دو زبان و کاربرد نادرست واژگان، اصطلاحات و عبارات اصطلاحی است؛ (4)
1- (1) . مجتبوی، سیدجلال الدین، مترجم، ش 10 ص 36
2- (2) . معرفت، محمد هادی، التفسیر و المفسرون، ج 1، ص 118
3- (3) . بی آزار شیرازی، عبدالکریم، قرآن ناطق / 1، ص 239
4- (4) . ر.ک: صفارزاده، طاهره، اصول و مبانی ترجمه، ص 41 - 24