منطق ترجمه قرآن صفحه 290

برای مثال در مورد آیه شریفه: [ ...یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ... ]، (1) اگر مترجم طرفدار جسم نظریه بودن خدا باشد یا بخواهد از سبک ترجمه بی طرف استفاده کند، می نویسد:

دست خدا بالای دست های آنان است.

و اگر متمایل به دیدگاهی باشد که جسم داشتن برای خدا محال است، می گوید:

«دست (قدرت) خدا بر فراز دست های شماست».

و نیز در آیات مربوط به هدایت و گمراهی، جبر و اختیار، اگر مترجم طرفدار دیدگاه جبرانگاری مسلک اشاعره باشد، آیات را براساس ظاهر آن ترجمه می کند و اگر طرفدار دیدگاه اختیار و آزادی انسان (تفکر معتزله و عدلیه) باشد، آیات را با توجه به این دیدگاه ترجمه می کند.

برای مثال: «آیهاللّه مکارم شیرازی» که براساس آموزه های مذهب اهل بیت علیهم السلام طرفدار آزادی و اختیار انسان است می نویسند:

[ ...فَیُضِلُّ اللَّهُ مَن یَشَآءُ وَ یَهْدِی مَن یَشَآءُ... ]؛ (2)

«سپس خدا هر کس را بخواهد (و مستحق بداند) گمراه، و هر کس را بخواهد (و شایسته بداند) هدایت می کند»؛

یعنی: ایشان آیات ضلالت و هدایت را با اضافه کردن توضیحات داخل پرانتز، به صورتی ترجمه می کنند که «شبهه جبر» بروز نکند.

اما استاد فولادوند در ترجمه خویش، روش بی طرفی را در پیش می گیرد و در ذیل همان آیه می نویسد:

«پس خدا هر که را بخواهد، بی راه می گذارد و هر که را بخواهد هدایت می کند».

بررسی

تأثیر گرایشات و پیش فرض های ذهنی، کلامی، فلسفی و مذهبی افراد در ترجمه قرآن به طور کامل قابل پیشگیری نیست؛ ازاین رو ترجمه خالص قرآن دشوار است،