- درآمد 1
- اهداف 1
- ویژگی ها 2
- سپاسگزاری 4
- اشاره 7
- درآمد 7
- ریشه یابی واژه ترجمه 8
- کاربردهای واژه ترجمه 9
- معنای اصطلاحی ترجمه 11
- بررسی 13
- ابعاد ترجمه 15
- ارکان ترجمه 15
- نظریه ترجمه 16
- کتابشناسی ترجمه 17
- معرفی یک اثر ارزشمند 18
- درآمد 19
- قرن نخست هجری 20
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 20
- قرن دوّم هجری 22
- قرن سوّم هجری 23
- قرن چهارم هجری 24
- اشاره 24
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 24
- اشاره 24
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 25
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 27
- 3. بخشی از تفسیری کهن 28
- اشاره 28
- قرن پنجم هجری 28
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 28
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 29
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 30
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 32
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 32
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 32
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 33
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 33
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 34
- اشاره 34
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 34
- قرن ششم هجری 34
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 35
- 4. تفسیر بصائر یمینی 37
- 3. قرآن شماره 4 37
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 38
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 38
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 39
- قرن هفتم هجری 39
- قرن هشتم هجری 39
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 40
- اشاره 40
- قرن نهم هجری 40
- قرن دهم هجری 41
- 3. قرآن مترجم شماره 146 41
- اشاره 41
- 2. قرآن مترجم شماره 137 41
- 4. قرآن مترجم شماره 255 41
- 2. ترجمه مخدوم نوح 42
- 3. تفسیر منهج الصادقین 42
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 42
- 3. قرآن مترجم شماره 110 43
- قرن یازدهم هجری 43
- اشاره 43
- 2. قرآن مترجم شماره 170 43
- 1. قرآن مترجم شماره 585 43
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 44
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 44
- 7. قرآن مترجم شماره 111 44
- 9. قرآن مترجم شماره 175 44
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 44
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 45
- اشاره 45
- قرن دوازدهم هجری 45
- 2. قرآن مترجم شماره 323 46
- 1. تراجم استرآبادی 46
- قرن سیزدهم هجری 46
- 3. قرآن مترجم شماره 116 46
- اشاره 46
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 47
- 4. قرآن مترجم شماره 208 47
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 47
- اشاره 48
- قرن چهاردهم هجری 48
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 48
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 52
- اشاره 52
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 53
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 55
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 57
- اشاره 60
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 60
- اشاره 63
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 63
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 63
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 64
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 65
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 66
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 67
- اشاره 69
- جدول ترجمه های روسی 70
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 71
- اشاره 71
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 71
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 71
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 72
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 72
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 72
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 73
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 73
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 73
- اشاره 73
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 74
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 74
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 75
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 76
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 77
- اشاره 77
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 77
- الف) ترجمه سواحلی 78
- ج) زبان الهوسا 79
- اشاره 80
- اشاره 80
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 80
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 82
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 84
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 86
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 88
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 90
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 96
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 97
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 101
- درآمد 103
- اشاره 103
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 104
- اشاره 104
- تاریخچه و کتابشناسی 104
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 107
- اشاره 107
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 107
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 111
- اشاره 111
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 112
- جمع بندی 114
- اشاره 115
- اشاره 115
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 115
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 115
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 117
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 124
- اشاره 132
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 132
- احکام فقهی ترجمه قرآن 135
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 137
- اشاره 137
- پاسخ پرسش دوم 138
- پاسخ پرسش سوم 139
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 140
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 140
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 140
- اشاره 140
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 140
- اشاره 140
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 141
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 142
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 146
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 148
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 149
- اشاره 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 151
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 155
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 156
- اشاره 157
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 157
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 160
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 161
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 162
- 5 . توجه به بطون قرآن 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 164
- اشاره 164
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 166
- اشاره 166
- بررسی 167
- اشاره 169
- ب) جبر و اختیار 169
- ج) عصمت پیامبران الاهی 171
- اشاره 171
- د) امامت و عدل 171
- تذکر مهم 173
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 174
- اشاره 174
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 175
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 175
- اشاره 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 177
- کلمات کانونی 179
- کلمات محوری 180
- بررسی 181
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 182
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 183
- 7. انتخاب زبان مقصد 184
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 185
- اشاره 185
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 185
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 189
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 189
- اشاره 189
- اشاره 189
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 190
- اشاره 190
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 190
- 2. امانت در ترجمه 192
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 193
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 195
- 5 . اختصار در ترجمه 195
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 197
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 199
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 200
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 201
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 203
- اشاره 203
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 205
- بررسی 205
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 206
- اشاره 206
- اشاره 207
- بررسی 207
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 207
- بررسی 208
- منابع جهت مطالعه بیشتر 210
- اشاره 211
- پیشینه 211
- نخست: شرایط عام مترجم 212
- اشاره 212
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 212
- اشاره 212
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 212
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 213
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 213
- ب) شرایط کمال مترجم 214
- اشاره 214
- 1. روشمندی در ترجمه 214
- 3. تمرین و ممارست 215
- 2. توانایی نویسندگی 215
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 216
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 216
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 217
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 219
- اشاره 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 219
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 226
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 228
- درآمد 228
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 229
- اشاره 233
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 233
- «منی» از نظر علم پزشکی 234
- 2. صلب 240
- 3. ترائب 242
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 248
- درآمد 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 253
- اشاره 256
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 256
- اشاره 263
- مفهوم شناسی 263
- درآمد 263
- پیشینه و کتابشناسی 264
- بررسی 267
- نخست: روش های ترجمه قرآن 270
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 270
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 270
- اشاره 270
- اشاره 270
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 271
- ز) ترجمه های هنری 271
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 271
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 271
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 271
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 272
- یک: روش های ترجمه 272
- اشاره 272
- اشاره 273
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 273
- بررسی 274
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 277
- بررسی 278
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 279
- اشاره 279
- بررسی 281
- سبک های ترجمه 281
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 282
- بررسی 282
- اشاره 282
- ب) ترجمه تخصصی 283
- الف) ترجمه برای عموم مردم 283
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 283
- بررسی 284
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 285
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 285
- اشاره 285
- بررسی 286
- ب) ترجمه به زبان فنی 286
- اشاره 287
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 289
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 289
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 289
- بررسی 290
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 291
- الف) ترجمه غیر معتبر 291
- بررسی 292
- ب) ترجمه معتبر 292
- 1. ترجمه منظوم 293
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 293
- اشاره 293
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 293
- ب) ترجمه های هنری 293
- 2. ترجمه آوایی 294
- بررسی 295
- یادآوری 295
- منابع جهت مطالعه بیشتر 297
- درآمد 299
- اشاره 299
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 299
- اشاره 299
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 300
- ب) نقد و بررسی عام 300
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 300
- الف) نقد و بررسی خاص 300
- اشاره 300
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 301
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 302
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 313
- اشاره 313
- اشاره 313
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 313
- یادآوری 314
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 314
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 320
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 320
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 321
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 321
- اشاره 321
- 2. تقلید 321
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 322
- اشاره 322
- اشاره 329
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 342
- اشاره 343
- اشاره 343
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 344
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 344
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 352
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 357
- اشاره 357
- الف) واژگان 358
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 361
شمار می آید.
وی در ترجمه سوره «حمد» می نویسد:
به نام خداوند گسترده احسان و پیوسته مهربان؛
هر حمد و سپاسی از آن خدای ربّ العالمین است [که مولی، مدبّر و مربی جهانیان است]؛
خداوندی که رحمتش گسترده و مهرش پیوسته است؛
مالک روز [بروز حقایق] دین [یعنی: قیامت] است؛
[که در آن حساب و جزا و حکم و سیاست است].
بررسی
ترجمه هنری (منظوم و آوایی) در جای خود نیکوست و می تواند مخاطبان با ذوق را به سوی قرآن جذب کند؛ البته طبیعی است که در تنگنای قافیه های شعر، گاهی مطالب و معانی آیات اضافه یا کم می شوند؛ البته این اشکال در ترجمه آوایی کمتر است، ولی منتفی نیست و گاه مترجم مجبور می شود یک کلمه را به چند صورت ترجمه کند تا آهنگ شعر گونه کلام، حفظ شود؛ علاوه بر آنکه در برخی از سوره های قرآن نیز سبک و آوای خاصی وجود دارد (مثل سوره فرقان یا سوره های کوتاه مکی) و در این موارد، رعایت آهنگ کلام تا حد امکان مناسب است؛ ولی در برخی از سوره های دیگر، به ویژه در سوره های بلندِ مدنی (مثل بقره، آل عمران و...) معمولاً آهنگ و آوا کمتر وجود دارد؛ و ایجاد آهنگ و آوای شعرگونه در همه آیات قرآن موجب تکلّف می گردد.
یادآوری
در ترجمه هنری، لازم است توجه داشت که باید بین انعکاس عواطف گوینده یا نویسنده با انعکاس عواطف مترجم تفاوت قایل شد؛ به عبارت دیگر: مترجم