- درآمد 1
- اهداف 1
- ویژگی ها 2
- سپاسگزاری 4
- اشاره 7
- درآمد 7
- ریشه یابی واژه ترجمه 8
- کاربردهای واژه ترجمه 9
- معنای اصطلاحی ترجمه 11
- بررسی 13
- ابعاد ترجمه 15
- ارکان ترجمه 15
- نظریه ترجمه 16
- کتابشناسی ترجمه 17
- معرفی یک اثر ارزشمند 18
- درآمد 19
- قرن نخست هجری 20
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 20
- قرن دوّم هجری 22
- قرن سوّم هجری 23
- اشاره 24
- اشاره 24
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 24
- قرن چهارم هجری 24
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 25
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 27
- 3. بخشی از تفسیری کهن 28
- قرن پنجم هجری 28
- اشاره 28
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 28
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 29
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 30
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 32
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 32
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 33
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 33
- اشاره 34
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 34
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 34
- قرن ششم هجری 34
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 35
- 4. تفسیر بصائر یمینی 37
- 3. قرآن شماره 4 37
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 38
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 38
- قرن هفتم هجری 39
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 39
- قرن هشتم هجری 39
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 40
- قرن نهم هجری 40
- اشاره 40
- قرن دهم هجری 41
- 3. قرآن مترجم شماره 146 41
- اشاره 41
- 2. قرآن مترجم شماره 137 41
- 4. قرآن مترجم شماره 255 41
- 3. تفسیر منهج الصادقین 42
- 2. ترجمه مخدوم نوح 42
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 42
- 3. قرآن مترجم شماره 110 43
- اشاره 43
- 2. قرآن مترجم شماره 170 43
- قرن یازدهم هجری 43
- 1. قرآن مترجم شماره 585 43
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 44
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 44
- 9. قرآن مترجم شماره 175 44
- 7. قرآن مترجم شماره 111 44
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 44
- اشاره 45
- قرن دوازدهم هجری 45
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 45
- قرن سیزدهم هجری 46
- 3. قرآن مترجم شماره 116 46
- اشاره 46
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 46
- 2. قرآن مترجم شماره 323 46
- 1. تراجم استرآبادی 46
- 4. قرآن مترجم شماره 208 47
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 47
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 47
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 48
- اشاره 48
- قرن چهاردهم هجری 48
- اشاره 52
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 52
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 53
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 55
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 57
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 60
- اشاره 60
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 63
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 63
- اشاره 63
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 64
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 65
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 66
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 67
- اشاره 69
- جدول ترجمه های روسی 70
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 71
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 71
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 71
- اشاره 71
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 72
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 72
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 72
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 73
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 73
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 73
- اشاره 73
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 74
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 74
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 75
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 76
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 77
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 77
- اشاره 77
- الف) ترجمه سواحلی 78
- ج) زبان الهوسا 79
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 80
- اشاره 80
- اشاره 80
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 82
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 84
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 86
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 88
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 90
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 96
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 97
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 101
- اشاره 103
- درآمد 103
- اشاره 104
- تاریخچه و کتابشناسی 104
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 104
- اشاره 107
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 107
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 107
- اشاره 111
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 111
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 112
- جمع بندی 114
- اشاره 115
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 115
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 115
- اشاره 115
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 117
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 124
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 132
- اشاره 132
- احکام فقهی ترجمه قرآن 135
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 137
- اشاره 137
- پاسخ پرسش دوم 138
- پاسخ پرسش سوم 139
- اشاره 140
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 140
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 140
- اشاره 140
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 140
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 140
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 141
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 142
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 146
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 148
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 149
- اشاره 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 151
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 155
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 156
- اشاره 157
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 157
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 160
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 161
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 162
- 5 . توجه به بطون قرآن 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 164
- اشاره 164
- اشاره 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 166
- بررسی 167
- اشاره 169
- ب) جبر و اختیار 169
- اشاره 171
- د) امامت و عدل 171
- ج) عصمت پیامبران الاهی 171
- تذکر مهم 173
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 174
- اشاره 174
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 175
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 175
- اشاره 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 177
- کلمات کانونی 179
- کلمات محوری 180
- بررسی 181
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 182
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 183
- 7. انتخاب زبان مقصد 184
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 185
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 185
- اشاره 185
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 189
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 189
- اشاره 189
- اشاره 189
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 190
- اشاره 190
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 190
- 2. امانت در ترجمه 192
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 193
- 5 . اختصار در ترجمه 195
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 195
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 197
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 199
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 200
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 201
- اشاره 203
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 203
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 205
- بررسی 205
- اشاره 206
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 206
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 207
- بررسی 207
- اشاره 207
- بررسی 208
- منابع جهت مطالعه بیشتر 210
- اشاره 211
- پیشینه 211
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 212
- اشاره 212
- نخست: شرایط عام مترجم 212
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 212
- اشاره 212
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 213
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 213
- ب) شرایط کمال مترجم 214
- اشاره 214
- 1. روشمندی در ترجمه 214
- 3. تمرین و ممارست 215
- 2. توانایی نویسندگی 215
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 216
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 216
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 217
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 219
- اشاره 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 219
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 226
- درآمد 228
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 228
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 229
- اشاره 233
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 233
- «منی» از نظر علم پزشکی 234
- 2. صلب 240
- 3. ترائب 242
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 248
- درآمد 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 253
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 256
- اشاره 256
- مفهوم شناسی 263
- درآمد 263
- اشاره 263
- پیشینه و کتابشناسی 264
- بررسی 267
- نخست: روش های ترجمه قرآن 270
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 270
- اشاره 270
- اشاره 270
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 270
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 271
- ز) ترجمه های هنری 271
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 271
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 271
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 271
- یک: روش های ترجمه 272
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 272
- اشاره 272
- اشاره 273
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 273
- بررسی 274
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 277
- بررسی 278
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 279
- اشاره 279
- سبک های ترجمه 281
- بررسی 281
- بررسی 282
- اشاره 282
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 282
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 283
- الف) ترجمه برای عموم مردم 283
- ب) ترجمه تخصصی 283
- بررسی 284
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 285
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 285
- اشاره 285
- ب) ترجمه به زبان فنی 286
- بررسی 286
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 287
- اشاره 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 289
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 289
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه غیر معتبر 291
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 291
- بررسی 292
- ب) ترجمه معتبر 292
- اشاره 293
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 293
- ب) ترجمه های هنری 293
- 1. ترجمه منظوم 293
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 293
- 2. ترجمه آوایی 294
- بررسی 295
- یادآوری 295
- منابع جهت مطالعه بیشتر 297
- درآمد 299
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 299
- اشاره 299
- اشاره 299
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 300
- ب) نقد و بررسی عام 300
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 300
- الف) نقد و بررسی خاص 300
- اشاره 300
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 301
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 302
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 313
- اشاره 313
- اشاره 313
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 313
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 314
- یادآوری 314
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 320
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 320
- 2. تقلید 321
- اشاره 321
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 321
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 321
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 322
- اشاره 322
- اشاره 329
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 342
- اشاره 343
- اشاره 343
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 344
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 344
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 352
- اشاره 357
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 357
- الف) واژگان 358
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 361
ردیف نام ترجمه نام مترجم ناشر و محل انتشارتاریخ چاپ تاریخ ترجمه58ترجمه قرآن اکبر ایران پناه سازمان پژوهش1363 ش.قرن 14 هجری59ترجمه قرآن محمدکاظم صفری یاسین1378 ش.قرن 14 هجری60ترجمه قرآن اصغر برزی بنیاد قرآن1382 ش.قرن 14 هجری61ترجمه قرآن محمد شائق فؤاد1380 ش.قرن 14 هجری
دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی
اشاره
قرآن کریم در طی چهارده قرن گذشته به زبان های مختلف دنیا ترجمه شده است و همانطور که در مقدمه بحث گذشت: تا سال 1415 ق / 1995 م. قرآن کریم تنها به هفتاد زبان دنیا به صورت کامل ترجمه شده است در حالی که کتاب مقدس (یهود و مسیحیت) تا سال 1998 م . به 1928 زبان ترجمه شده است؛ و این موضوع مسئولیت ما مسلمانان را بیشتر می کند تا قرآن را با روش ها و سبک های مختلف و نوین به زبان های زنده دنیا ترجمه کنیم.
البته جمع آوری و نقد همه ترجمه های قرآن به زبان های دیگر از حوصله این نوشتار خارج است؛ چرا که تنها فهرست ترجمه های کامل و ناقص قرآن به زبان های غیرفارسی، یک جلد کتاب خواهد شد؛ همانطور که عصمت بینارق و خالدارن ترجمه ها و تفسیرهای چاپی قرآن را در طی سال های 1515 - 1980 م. از شصت و پنج زبان در «کتابشناسی جهانی» در 359 صفحه جمع آوری و ارائه کرده اند و آقای محمد آصف فکرت آن را به فارسی ترجمه و بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی آن را در سال 1373 ش چاپ کرده است؛ و نیز دکتر بی آزار شیرازی در جلد اولِ «قرآن ناطق» به معرفی ترجمه های غیرفارسی پرداخته و لیست های آن ها را برشمرده است.
بنابراین در این نوشتار با توضیح کوتاهی در مورد هر زبان به ذکر اولین و مهمترین ترجمه های هر زبان اکتفا می کنیم و لیستی از ترجمه های موجود به آن زبان را در پی می آوریم تا سیمای ترجمه قرآن در سطح جهانی تا حدودی روشن شود.
البته قبل از آن، فهرست نخستین ترجمه های کامل و ناقص قرآن و جدول آماری