- اهداف 1
- درآمد 1
- ویژگی ها 2
- سپاسگزاری 4
- اشاره 7
- درآمد 7
- ریشه یابی واژه ترجمه 8
- کاربردهای واژه ترجمه 9
- معنای اصطلاحی ترجمه 11
- بررسی 13
- ابعاد ترجمه 15
- ارکان ترجمه 15
- نظریه ترجمه 16
- کتابشناسی ترجمه 17
- معرفی یک اثر ارزشمند 18
- درآمد 19
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 20
- قرن نخست هجری 20
- قرن دوّم هجری 22
- قرن سوّم هجری 23
- اشاره 24
- اشاره 24
- قرن چهارم هجری 24
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 24
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 25
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 27
- 3. بخشی از تفسیری کهن 28
- قرن پنجم هجری 28
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 28
- اشاره 28
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 29
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 30
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 32
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 32
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 33
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 33
- قرن ششم هجری 34
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 34
- اشاره 34
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 34
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 35
- 3. قرآن شماره 4 37
- 4. تفسیر بصائر یمینی 37
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 38
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 38
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 39
- قرن هفتم هجری 39
- قرن هشتم هجری 39
- قرن نهم هجری 40
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 40
- اشاره 40
- قرن دهم هجری 41
- 2. قرآن مترجم شماره 137 41
- اشاره 41
- 3. قرآن مترجم شماره 146 41
- 4. قرآن مترجم شماره 255 41
- 3. تفسیر منهج الصادقین 42
- 2. ترجمه مخدوم نوح 42
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 42
- 2. قرآن مترجم شماره 170 43
- اشاره 43
- قرن یازدهم هجری 43
- 3. قرآن مترجم شماره 110 43
- 1. قرآن مترجم شماره 585 43
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 44
- 7. قرآن مترجم شماره 111 44
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 44
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 44
- 9. قرآن مترجم شماره 175 44
- اشاره 45
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 45
- قرن دوازدهم هجری 45
- قرن سیزدهم هجری 46
- 1. تراجم استرآبادی 46
- 2. قرآن مترجم شماره 323 46
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 46
- 3. قرآن مترجم شماره 116 46
- اشاره 46
- 4. قرآن مترجم شماره 208 47
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 47
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 47
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 48
- اشاره 48
- قرن چهاردهم هجری 48
- اشاره 52
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 52
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 53
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 55
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 57
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 60
- اشاره 60
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 63
- اشاره 63
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 63
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 64
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 65
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 66
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 67
- اشاره 69
- جدول ترجمه های روسی 70
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 71
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 71
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 71
- اشاره 71
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 72
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 72
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 72
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 73
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 73
- اشاره 73
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 73
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 74
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 74
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 75
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 76
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 77
- اشاره 77
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 77
- الف) ترجمه سواحلی 78
- ج) زبان الهوسا 79
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 80
- اشاره 80
- اشاره 80
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 82
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 84
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 86
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 88
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 90
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 96
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 97
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 101
- اشاره 103
- درآمد 103
- تاریخچه و کتابشناسی 104
- اشاره 104
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 104
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 107
- اشاره 107
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 107
- اشاره 111
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 111
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 112
- جمع بندی 114
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 115
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 115
- اشاره 115
- اشاره 115
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 117
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 124
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 132
- اشاره 132
- احکام فقهی ترجمه قرآن 135
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 137
- اشاره 137
- پاسخ پرسش دوم 138
- پاسخ پرسش سوم 139
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 140
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 140
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 140
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 140
- اشاره 140
- اشاره 140
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 141
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 142
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 146
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 148
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 149
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 151
- اشاره 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 151
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 155
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 156
- اشاره 157
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 157
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 160
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 161
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 162
- 5 . توجه به بطون قرآن 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 164
- اشاره 164
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 166
- اشاره 166
- بررسی 167
- اشاره 169
- ب) جبر و اختیار 169
- د) امامت و عدل 171
- اشاره 171
- ج) عصمت پیامبران الاهی 171
- تذکر مهم 173
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 174
- اشاره 174
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 175
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 175
- اشاره 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 177
- کلمات کانونی 179
- کلمات محوری 180
- بررسی 181
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 182
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 183
- 7. انتخاب زبان مقصد 184
- اشاره 185
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 185
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 185
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 189
- اشاره 189
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 189
- اشاره 189
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 190
- اشاره 190
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 190
- 2. امانت در ترجمه 192
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 193
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 195
- 5 . اختصار در ترجمه 195
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 197
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 199
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 200
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 201
- اشاره 203
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 203
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 205
- بررسی 205
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 206
- اشاره 206
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 207
- بررسی 207
- اشاره 207
- بررسی 208
- منابع جهت مطالعه بیشتر 210
- اشاره 211
- پیشینه 211
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 212
- اشاره 212
- اشاره 212
- نخست: شرایط عام مترجم 212
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 212
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 213
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 213
- 1. روشمندی در ترجمه 214
- ب) شرایط کمال مترجم 214
- اشاره 214
- 3. تمرین و ممارست 215
- 2. توانایی نویسندگی 215
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 216
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 216
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 217
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 219
- اشاره 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 219
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 226
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 228
- درآمد 228
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 229
- اشاره 233
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 233
- «منی» از نظر علم پزشکی 234
- 2. صلب 240
- 3. ترائب 242
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 248
- درآمد 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 253
- اشاره 256
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 256
- اشاره 263
- درآمد 263
- مفهوم شناسی 263
- پیشینه و کتابشناسی 264
- بررسی 267
- اشاره 270
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 270
- اشاره 270
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 270
- نخست: روش های ترجمه قرآن 270
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 271
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 271
- ز) ترجمه های هنری 271
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 271
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 271
- اشاره 272
- یک: روش های ترجمه 272
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 272
- اشاره 273
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 273
- بررسی 274
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 277
- بررسی 278
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 279
- اشاره 279
- سبک های ترجمه 281
- بررسی 281
- بررسی 282
- اشاره 282
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 282
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 283
- الف) ترجمه برای عموم مردم 283
- ب) ترجمه تخصصی 283
- بررسی 284
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 285
- اشاره 285
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 285
- ب) ترجمه به زبان فنی 286
- بررسی 286
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 287
- اشاره 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 289
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 289
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه غیر معتبر 291
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 291
- بررسی 292
- ب) ترجمه معتبر 292
- ب) ترجمه های هنری 293
- 1. ترجمه منظوم 293
- اشاره 293
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 293
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 293
- 2. ترجمه آوایی 294
- بررسی 295
- یادآوری 295
- منابع جهت مطالعه بیشتر 297
- درآمد 299
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 299
- اشاره 299
- اشاره 299
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 300
- ب) نقد و بررسی عام 300
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 300
- الف) نقد و بررسی خاص 300
- اشاره 300
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 301
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 302
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 313
- اشاره 313
- اشاره 313
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 313
- یادآوری 314
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 314
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 320
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 320
- 2. تقلید 321
- اشاره 321
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 321
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 321
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 322
- اشاره 322
- اشاره 329
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 342
- اشاره 343
- اشاره 343
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 344
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 344
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 352
- اشاره 357
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 357
- الف) واژگان 358
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 361
ترجمه ها را یادآور می شویم. (1)
فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف
-2
شماره سال و محل چاپ زبان مترجم 15431 م. بازل لاتین روبرتوس کتننسیس (رابرت کتونی)15472 م. ونیس ایتالیایی آندره اریوابنه 15473 م. نورنبرگ آلمانی سلومون شوایگر16414 م. هامبورگ هلندی سلومون شوایگر 16475 م. پاریس فرانسوی آندره دوریه 16486 م. لندن انگلیسی الکساندر راس17167 م. سن پیترزبورگ روسی پیوتر و اسیلیویچ پوستنیکوف 17348 م. هلمستات یونانی-18289 م. 1244 ق /، لکهنوارد و عبدالسلام، محمد عباسی بدایونی183110 م.مجاری ایمر (اموری) بوزیدی زدمایر - گئورگ گدن 183711 م. کلکته فارسی کمال الدین، حسین بن علی واعظ کاشفی184212 م. قاهره ترکی محمد تفسیری عینتابی دباغ زاده184313 م. استکهلم سوئدی فردریک کروسنستولپه184414 م. مادرید اسپانیایی خوزه گربر دو روبلس185715 م. لایپزیک عبری هرمان رکند و رف185816 م. ورشو لهستانی بوتساکی 186117 م. بهوپال پشتو-186718 م. لاهور سندی محمد صدیق187019 م. -پنجابی حافظ محمد مبارک اللّه
1- (1) . در این بخش از دو کتاب فوق الذکر استفاده زیادی شد و با کمک مجله تخصصی ترجمان وحی و منابع دیگر و نیز اطلاعات به دست آمده از طلاب خارجی مرکز جهانی تا حدودی بحث تکمیل شد؛ ولی اطلاعات کامل در این زمینه به یک تحقیق میدانی در سطح جهان نیاز دارد که از عهده سازمان هایی همچون سازمان کنفرانس اسلامی و یونسکو برمی آید.
2- (2) . این فهرست ها از کتابشناسی جهانی ترجمه ها و تفسیرهای چاپی قرآن مجید، عصمت بینارق - خالدارن، ترجمه محمد آصف فکرت، ص 53 - 61 آورده شد.