- درآمد 1
- اهداف 1
- ویژگی ها 2
- سپاسگزاری 4
- درآمد 7
- اشاره 7
- ریشه یابی واژه ترجمه 8
- کاربردهای واژه ترجمه 9
- معنای اصطلاحی ترجمه 11
- بررسی 13
- ابعاد ترجمه 15
- ارکان ترجمه 15
- نظریه ترجمه 16
- کتابشناسی ترجمه 17
- معرفی یک اثر ارزشمند 18
- درآمد 19
- قرن نخست هجری 20
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 20
- قرن دوّم هجری 22
- قرن سوّم هجری 23
- قرن چهارم هجری 24
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 24
- اشاره 24
- اشاره 24
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 25
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 27
- 3. بخشی از تفسیری کهن 28
- قرن پنجم هجری 28
- اشاره 28
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 28
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 29
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 30
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 32
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 32
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 33
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 33
- اشاره 34
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 34
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 34
- قرن ششم هجری 34
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 35
- 4. تفسیر بصائر یمینی 37
- 3. قرآن شماره 4 37
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 38
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 38
- قرن هفتم هجری 39
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 39
- قرن هشتم هجری 39
- قرن نهم هجری 40
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 40
- اشاره 40
- قرن دهم هجری 41
- 3. قرآن مترجم شماره 146 41
- اشاره 41
- 2. قرآن مترجم شماره 137 41
- 4. قرآن مترجم شماره 255 41
- 2. ترجمه مخدوم نوح 42
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 42
- 3. تفسیر منهج الصادقین 42
- 2. قرآن مترجم شماره 170 43
- 3. قرآن مترجم شماره 110 43
- اشاره 43
- قرن یازدهم هجری 43
- 1. قرآن مترجم شماره 585 43
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 44
- 9. قرآن مترجم شماره 175 44
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 44
- 7. قرآن مترجم شماره 111 44
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 44
- اشاره 45
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 45
- قرن دوازدهم هجری 45
- 2. قرآن مترجم شماره 323 46
- اشاره 46
- 3. قرآن مترجم شماره 116 46
- 1. تراجم استرآبادی 46
- قرن سیزدهم هجری 46
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 46
- 4. قرآن مترجم شماره 208 47
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 47
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 47
- اشاره 48
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 48
- قرن چهاردهم هجری 48
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 52
- اشاره 52
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 53
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 55
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 57
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 60
- اشاره 60
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 63
- اشاره 63
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 63
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 64
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 65
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 66
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 67
- اشاره 69
- جدول ترجمه های روسی 70
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 71
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 71
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 71
- اشاره 71
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 72
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 72
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 72
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 73
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 73
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 73
- اشاره 73
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 74
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 74
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 75
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 76
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 77
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 77
- اشاره 77
- الف) ترجمه سواحلی 78
- ج) زبان الهوسا 79
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 80
- اشاره 80
- اشاره 80
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 82
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 84
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 86
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 88
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 90
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 96
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 97
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 101
- اشاره 103
- درآمد 103
- اشاره 104
- تاریخچه و کتابشناسی 104
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 104
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 107
- اشاره 107
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 107
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 111
- اشاره 111
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 112
- جمع بندی 114
- اشاره 115
- اشاره 115
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 115
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 115
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 117
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 124
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 132
- اشاره 132
- احکام فقهی ترجمه قرآن 135
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 137
- اشاره 137
- پاسخ پرسش دوم 138
- پاسخ پرسش سوم 139
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 140
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 140
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 140
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 140
- اشاره 140
- اشاره 140
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 141
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 142
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 146
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 148
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 149
- اشاره 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 151
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 155
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 156
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 157
- اشاره 157
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 160
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 161
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 162
- 5 . توجه به بطون قرآن 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 164
- اشاره 164
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 166
- اشاره 166
- بررسی 167
- اشاره 169
- ب) جبر و اختیار 169
- د) امامت و عدل 171
- اشاره 171
- ج) عصمت پیامبران الاهی 171
- تذکر مهم 173
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 174
- اشاره 174
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 175
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 175
- اشاره 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 177
- کلمات کانونی 179
- کلمات محوری 180
- بررسی 181
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 182
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 183
- 7. انتخاب زبان مقصد 184
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 185
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 185
- اشاره 185
- اشاره 189
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 189
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 189
- اشاره 189
- اشاره 190
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 190
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 190
- 2. امانت در ترجمه 192
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 193
- 5 . اختصار در ترجمه 195
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 195
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 197
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 199
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 200
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 201
- اشاره 203
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 203
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 205
- بررسی 205
- اشاره 206
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 206
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 207
- اشاره 207
- بررسی 207
- بررسی 208
- منابع جهت مطالعه بیشتر 210
- پیشینه 211
- اشاره 211
- نخست: شرایط عام مترجم 212
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 212
- اشاره 212
- اشاره 212
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 212
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 213
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 213
- ب) شرایط کمال مترجم 214
- اشاره 214
- 1. روشمندی در ترجمه 214
- 3. تمرین و ممارست 215
- 2. توانایی نویسندگی 215
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 216
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 216
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 217
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 219
- اشاره 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 219
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 226
- درآمد 228
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 228
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 229
- اشاره 233
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 233
- «منی» از نظر علم پزشکی 234
- 2. صلب 240
- 3. ترائب 242
- درآمد 248
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 253
- اشاره 256
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 256
- اشاره 263
- درآمد 263
- مفهوم شناسی 263
- پیشینه و کتابشناسی 264
- بررسی 267
- نخست: روش های ترجمه قرآن 270
- اشاره 270
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 270
- اشاره 270
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 270
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 271
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 271
- ز) ترجمه های هنری 271
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 271
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 271
- یک: روش های ترجمه 272
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 272
- اشاره 272
- اشاره 273
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 273
- بررسی 274
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 277
- بررسی 278
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 279
- اشاره 279
- بررسی 281
- سبک های ترجمه 281
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 282
- بررسی 282
- اشاره 282
- الف) ترجمه برای عموم مردم 283
- ب) ترجمه تخصصی 283
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 283
- بررسی 284
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 285
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 285
- اشاره 285
- ب) ترجمه به زبان فنی 286
- بررسی 286
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 287
- اشاره 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 289
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 289
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه غیر معتبر 291
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 291
- بررسی 292
- ب) ترجمه معتبر 292
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 293
- ب) ترجمه های هنری 293
- اشاره 293
- 1. ترجمه منظوم 293
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 293
- 2. ترجمه آوایی 294
- بررسی 295
- یادآوری 295
- منابع جهت مطالعه بیشتر 297
- درآمد 299
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 299
- اشاره 299
- اشاره 299
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 300
- ب) نقد و بررسی عام 300
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 300
- الف) نقد و بررسی خاص 300
- اشاره 300
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 301
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 302
- اشاره 313
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 313
- اشاره 313
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 313
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 314
- یادآوری 314
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 320
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 320
- 2. تقلید 321
- اشاره 321
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 321
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 321
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 322
- اشاره 322
- اشاره 329
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 342
- اشاره 343
- اشاره 343
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 344
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 344
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 352
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 357
- اشاره 357
- الف) واژگان 358
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 361
همان گونه که از طرف مترجم درک می گردد آورده شود، سپس در داخل پرانتز و یا در شرح ویژه ای معنای آن تفسیر گردد.
تذکر 2: در سال های اخیر ترجمه ترکی «المیزان» و ترجمه آذری «تفسیر نمونه» انجام گرفته است و مترجمان «مرکز ترجمه قرآن به زبان های غیرفارسی» در قم، مشغول ترجمه قرآن به زبان ترکی هستند.
جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی
ردیف نام ترجمه یا معالی نام مترجم نام ناشرمحل نشرتاریخ چاپ1قرآن کریم و معالی عبدالباقی گل بی نارلی iuebatikizmeR استانبول1402 م.2ترجمه آغری محمد بن یوسف آغری1549 م.3ترجمه تفسیر تبیان محمد دباغ زاده مطبعه بولاق قاهره1843 م.4ترجمه خیرالدین محمد خیرالدین خان حیدرآباد هند1871 م.5ترجمه افندی محمد نجیم افندی مطبعه بولاق قاهره1877 م.6ترجمه البیان محمدحسن مولازاده مطبعه غیرت تفلیس1908 م.7معالی قرآن کریم فاتح واعظ عثمان راشد1927 م.8ترجمه و تفسیر قرآن کریم عمررضا طغرل مطبعه اقسام استانبول1934 م.9قرآن کریم و ترکی معالی حسین یاسرمطبعه dM ,nG آنکارا1961 م.10ترجمه مولازاده محمد حسن مولازاده باکو1990 م.11معالی ادبی قرآن پروفسور واسم محمدعلی زاده باکو1992 م.
جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی
اشاره
جداول ذیل، سیر صعودی ترجمه ها و تفاسیر چاپی قرآن مجید را بر حسب ادوار مختلف از صدو پنجاه سال پیش که نخستین نسخه چاپی قرآن در آن زمان انجام گرفته تا به امروز را بر اساس نسخه های موجود «مرکز ترجمه قرآن مجید» و برخی از منابع دیگر تنظیم شده است، (1) این سیر را نشان می دهد:
1- (1) . در این بخش، از مقاله «جایگاه قرآن و عترت در ترجمه ها و تفاسیر قرآنی ترکی استانبولی» آقای سیدحسین رضوی، استفاده شد.