منطق ترجمه قرآن صفحه 71

10 naroK الکساندر )rednaskelA( vokroroB مسکو1963 م.

3. ترجمه قرآن به زبان های هندی

اشاره

قرآن کریم به اغلب زبان های موجود در شبه قاره هند و پاکستان، نظیر زبان های اردو، آسامی، بنگالی، گجراتی، هندی، کشمیری، مراتی، اوریه ای، پنجابی، پشتو، سنسکریت، و به زبان های دراویدی (سینهالی، تامیلی، تلوگو، و مالایالام) ترجمه و تفسیر شده است.

1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی

بزرگ بن شهریار دریانورد فارسی که در نیمه اول قرن دهم می زیسته در کتاب خود به نام عجائب الهند که آن را در حدود سال 953 م. نگاشته است. (صفحات 2 و 3) می نویسد:

دانشمندان هند، قرآن را برای تبلیغ دین، کمی پیش از 270 ه . / 883 م ترجمه کردند و شاید به زبان های سندی یا ملتایی بود.

این ترجمه، بنا به درخواست راجا محروق، راجای پنجاب و کشمیر از حاکم مسلمان سند عبداللّه بن عمر بوده و او یک دانشمند عراقی را مأمور این ترجمه کرد و تا «سوره یس» می باشد. اولین ترجمه کامل به زبان هندی توسط دکتر احمد شاه مسیحی انجام گرفته که در سال 1915م. چاپ و منتشر شده است؛ مترجم این اثر، یک کشیش مسیحی است و اصطلاحات هندی را با شرح ها و حاشیه های بسیار به کار برده است. (1)در فهرست کتاب های هندوستانی موزه بریتانیا، نمونه های بی شماری از ترجمه های قرآن به زبان های هندوستانی یافت می شود که از آن جمله، ترجمه هایی است که به دست مسیحیان انجام شده و با حروف لاتینی به چاپ رسیده است.

2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی

زبان «سندی» یکی از لغات مهم در شبه قاره هندوستان و امروزه یکی از زبان های توسعه یافته محلی پاکستان است و در سال 270 ه . یکی از علمای عرب، برای اولین بار قرآن را به این زبان ترجمه کرد، ولی نسخه ای از آن باقی نمانده است؛ اولین ترجمه موجود به زبان «سندی» توسط آخوند عزیزاللّه متعلوی (1160 - 1240 ه . / 1747 - 1824 م.) انجام گرفته و در چاپخانه محمّدیه «حیدرآباد» به چاپ رسیده است. (2)و برخی از نویسندگان، نخستین ترجمه چاپی به زبان «سندی» را اثر محمدصادق می دانند که در سال 1867 م. در «لاهور» چاپ شد. (3)

1- (1) . «قرآن مجید هندی تراجم» (مترجمات القرآن باللغه الهندیه)، سیاره دیجست، لاهور، ج 2، ش 5، 1973، صص 639 - 640 به نقل از الببلیو غرافیا العالمیه لترجمات معانی القرآن الکریم، ص 21؛ نیز رجوع کنید به دکتر محمد حمیداللّه: سیر ترجمه قرآن در آلمان، مجله فکر و فن، ش 2، هامبورگ، 1963 و الدکتور علی شواخ اسحاق: معجم مصنفات القرآن الکریم، ج 2، ص 12.
2- (2) . رجوع شود به کتابشناسی انجمن شرقی اردو، پاکستان، کراچی، 1961 م، ج 1.
3- (3) . کتابشناسی جهانی، همان ها، ص 37