- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
داد تا باقی ماندۀ بده کاری اش را بپردازد. او شبانه به شام گریخت و به معاویه پناهنده شد.(1)
امام علی علیه السلام، ضمن نکوهش کار زشت او،(2) دستور داد منزلش را ویران کنند تا درس عبرتی برای دیگر کارگزاران خائن باشد.(3)
امام، به حدّی به اصل «احترام به قانون و قانون گرایی» پای بند بود که حتّی از تخلّف نزدیک ترین کسانش که محبوب مولا نیز بودند، نگذشت.
امام باقر علیه السلام فرمود: «اِنّ امیرالمؤمنین علیه السلام امَرَ قنبراً انْ یضْرِبُ رجلاً حدّاً فغلط قنبر، فزاده ثلاثه أسواط، فأقاده علی من قنبر ثلاثه أسواط(4) ؛ امیرمؤمنان علی علیه السلام به قنبر دستور داد بر کسی اجرای حدّ کند. او به اشتباه سه ضربه اضافه زد. مولا آن را قصاص کرد و سه تازیانه بر قنبر نواخت».
از مقال درمی یابیم که در بینش اسلام، حفظ حریم قانون برای همگان ضروری است؛ به ویژه اصلاح گران جامعه که الگویی الهام بخش برای افراد جامعه هستند. همان طور که حضرت علی علیه السلام این اصل (احترام به قانون) را یک ضرورت در برنامۀ حکومتی می دانست؛ پس ضروری است تا مسئولان نظام از او الگو گرفته و با اجرای قانون و قانون گرایی جامعه را اصلاح کنند.
1- (1) ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج 3، ص 145 و 127، و نهج البلاغه ترجمۀ دشتی، خطبۀ 44، ص 97.
2- (2) نهج البلاغه، ترجمۀ دشتی، خطبۀ 44، ص 97.
3- (3) علامه حلّی، کشف المراد، ص 389، تحقیق آیت الله حسن زاده آملی.
4- (4) کافی، ج 7، ص 260.